Podstawowe informacje
Kod zawodu ZUS: 227207.
Pasujące kody PKD to:
- 20.59.Z – produkcja pozostałych wyrobów chemicznych, gdzie indziej niesklasyfikowana;
- 21.10.Z – produkcja podstawowych substancji farmaceutycznych;
- 21.20.Z – produkcja leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych;
- 71.20.B – pozostałe badania i analizy techniczne;
- 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna;
- 86.90.C – praktyka pielęgniarek i położnych.
Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej to wysoko wyspecjalizowany pracownik ochrony zdrowia, odpowiedzialny za prowadzenie badań laboratoryjnych w zakresie immunologii. Odpowiada za określanie właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz składu płynów ustrojowych, wydzielin, wydalin i tkanek pobranych dla celów profilaktycznych, diagnostycznych i leczniczych. Zajmuje się również rozpoznawaniem środowiskowych i genetycznych czynników ryzyka oraz prowadzeniem profilaktyki chorób o podłożu immunologicznym – sporadycznych, uwarunkowanych genetycznie, endemicznych, epidemicznych czy wynikających z zagrożenia biologicznego. Realizuje zadania z zakresu diagnostyki i oceny stanu oraz funkcji układu odpornościowego.
Czym się zajmuje ten zawód?
Specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej skupia się na zaawansowanej diagnostyce immunologicznej, która wspiera lekarzy w wykrywaniu, leczeniu i monitorowaniu chorób związanych z układem odpornościowym. Praca obejmuje analizę materiałów biologicznych z użyciem nowoczesnych technik, interpretację wyników oraz współpracę z zespołem medycznym. Zawód wymaga precyzji, aktualnej wiedzy naukowej i umiejętności pracy w warunkach laboratoryjnych, w tym z substancjami szkodliwymi.
W odróżnieniu od diagnosty laboratoryjnego zajmującego się szerszym spektrum badań (chemia kliniczna, hematologia, bakteriologia), specjalista immunologii medycznej koncentruje się na mechanizmach obronnych organizmu, autoimmunologii, transplantacjach i nowotworach.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki specjalisty są kompleksowe i obejmują działania badawcze oraz organizacyjne. Kluczowe zadania to:
- współpraca z lekarzami – opracowywanie programów oceny, kontroli i profilaktyki mechanizmów obronnych (np. szczepienia profilaktyczne i terapeutyczne, leczenie substytucyjne immunoglobulinami, terapia genowa w niedoborach immunologicznych i nowotworach), a także programów higieny sanitarnej i epidemiologii;
- pobieranie i zabezpieczanie materiału – przygotowanie próbek do badań immunodiagnostycznych, wykonywanie badań doraźnych oraz bankowanie materiału (długotrwałe przechowywanie żywych komórek w obniżonej temperaturze) zgodnie z uprawnieniami;
- wykonywanie badań technikami immunologicznymi i molekularnymi – m.in. cytometria przepływowa, sortowanie komórek, nefelometria, ELISA, ELISPOT, RIA, techniki hybrydyzacji (Northern, Southern, Western), PCR, RT‑PCR, qPCR, testy proliferacji komórek, immunofluorescencja, immunohistochemia;
- ocena parametrów immunologicznych – badania kompleksów immunologicznych, testy skórne nadwrażliwości, immunofenotypowanie komórek jednojądrzastych (w tym macierzystych), ocena funkcji limfocytów i granulocytów, oznaczanie stężenia immunoglobulin, autoprzeciwciał, dopełniacza, cytokin, receptorów cytokin, białek ostrej fazy oraz chimeryzmu;
- dobór testów i interpretacja wyników – ocena odporności komórkowej, humoralnej, autoimmunologicznej, transplantacyjnej i przeciwnowotworowej oraz formułowanie wniosków klinicznych;
- system jakości i organizacja pracy – wdrażanie i nadzorowanie systemu jakości w laboratorium oraz organizacja pracy własnej i zespołu.
Dodatkowe zadania
Do dodatkowych zadań należą: kierowanie laboratorium immunologii medycznej oraz prowadzenie działalności naukowej i dydaktycznej w tej dziedzinie.
Specjalista autoryzuje wyniki podpisem i numerem PWZDL, nadzoruje jakość, BHP, dokumentację oraz proces unieszkodliwiania odpadów medycznych.
Wymagania i predyspozycje
Aby zostać specjalistą laboratoryjnej immunologii medycznej, należy ukończyć studia wyższe na kierunku laboratoryjna diagnostyka medyczna (licencjat lub magisterium), uzyskać prawo wykonywania zawodu (PWZDL) oraz ukończyć specjalizację w dziedzinie laboratoryjnej immunologii medycznej (program podstawowy lub zaawansowany, umożliwiający m.in. samodzielne kierowanie laboratorium).
Predyspozycje
W tej roli szczególnie przydają się:
- uzdolnienia analityczne i dokładność – połączone z cierpliwością i skrupulatnością niezbędną w pracy laboratoryjnej;
- obsługa specjalistycznej aparatury i praca zespołowa – sprawne korzystanie z zaawansowanych technologii oraz efektywna komunikacja w zespole;
- odporność na stres i czynniki szkodliwe – umiejętność działania w sytuacjach awaryjnych (np. awarie sprzętu, krótki czas życia próbek) i tolerancja na opary odczynników.
Wymagana jest ciągła aktualizacja wiedzy zgodnie z postępami medycyny i rozwojem technologii diagnostycznych.
Ścieżka kariery i rozwoju
Ścieżka kariery
- Studia: laboratoryjna diagnostyka medyczna (3–5 lat);
- Egzamin państwowy i uzyskanie PWZDL;
- Specjalizacja: laboratoryjna immunologia medyczna (kursy, staże; po ukończeniu możliwość samodzielnego kierowania laboratorium);
- Rozwój: działalność naukowa i dydaktyczna, awans na kierownika laboratorium lub badacza.
Możliwości rozwoju
Możliwości rozwoju obejmują specjalizacje w transfuzjologii, mikrobiologii, genetyce czy hematologii. Certyfikaty z technik molekularnych (np. PCR, cytometria przepływowa) zwiększają szanse na awans.
Gdzie pracować? Firmy i branże
Specjaliści pracują w:
- laboratoriach medycznych i diagnostycznych – w tym immunologicznych i szpitalnych;
- zakładach farmaceutycznych – produkcja leków i substancji (PKD 21.xx);
- instytutach badawczych i naukowych – analizy techniczne i projekty B+R (PKD 71.20.B);
- przychodniach i szpitalach – praktyka lekarska i pielęgniarska (PKD 86.xx);
- firmach chemicznych i biotechnologicznych – m.in. obszar PKD 20.59.Z.
Zapotrzebowanie na specjalistów jest wysokie w ochronie zdrowia, szczególnie w diagnostyce epidemicznej i onkologicznej.
Perspektywy i znaczenie zawodu
Zawód daje realną satysfakcję z wkładu w system ochrony zdrowia – wiarygodne wyniki badań umożliwiają precyzyjne leczenie i skuteczne monitorowanie terapii. Mediana zarobków diagnostów laboratoryjnych oscyluje wokół średniej krajowej, z premią za specjalizację i doświadczenie (dokładne dane zależą od regionu i pracodawcy). Praca ma charakter misyjny, ale wymaga wysokiej odporności psychicznej.
Zobacz też:
Dealer aktywów finansowych, Dekarz, Dekorator sklepów, Dekorator wnętrz, Dekorator wyrobów cukierniczych, Demograf, Demonstrator wyrobów, Detektyw prywatny, Diagnosta kolejowy, Diagnosta laboratoryjny, Diagnosta laboratoryjny – specjalista epidemiologii, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej cytomorfologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej genetyki sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej hematologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej mikrobiologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej parazytologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej toksykologii sądowej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista laboratoryjnej transfuzjologii medycznej, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia publicznego, Diagnosta laboratoryjny – specjalista zdrowia środowiskowego, Diagnosta sieci preizolowanych, Diagnosta uprawniony do wykonywania badań technicznych pojazdów, Dietetyk, Docieracz-polerowacz, Dojarz, Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych (Doradca RID), Doradca do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, Doradca do spraw leasingu, Doradca do spraw odszkodowań, Doradca do spraw rynku nieruchomości, Doradca do spraw zasobów bibliotecznych, Doradca do spraw zatrudnienia, Doradca emerytalny, Doradca EURES, Doradca finansowy, Doradca inwestycyjny, Doradca klienta, Doradca personalny, Doradca podatkowy, Doradca rolniczy, Doradca zawodowy, Dorożkarz, Dostawca potraw, Dozorca, Dróżnik obchodowy, Dróżnik przejazdowy, Drukarz, Drukarz fleksograficzny, Drukarz offsetowy, Drukarz sitodrukowy, Drukarz tkanin, Drwal / pilarz drzew, Duchowny religii mojżeszowej, Duchowny religii muzułmańskiej, Duchowny wyznania ewangelickiego, Duchowny wyznania prawosławnego, Duchowny wyznania rzymskokatolickiego, Dydaktyk multimedialny, Dyrektor aresztu śledczego / zakładu karnego, Dyrektor departamentu, Dyrektor do spraw administracyjnych, Dyrektor do spraw badawczo-rozwojowych, Dyrektor do spraw energetyki, Dyrektor do spraw informatyki / informacji, Dyrektor do spraw personalnych, Dyrektor do spraw wdrożeń i rozwoju technologii, Dyrektor filharmonii/opery/operetki/orkiestry, Dyrektor finansowy, Dyrektor generalny, Dyrektor handlowy, Dyrektor logistyki, Dyrektor marketingu, Dyrektor operacyjny, Dyrektor ośrodka adopcyjnego, Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, Dyrektor produkcji, Dyrektor rozwoju biznesu, Dyrektor sprzedaży, Dyrektor szkoły, Dyrektor teatru, Dyrektor techniczny, Dyrektor wykonawczy, Dyrektor zakładu dla nieletnich, Dyrektor zespołu pieśni i tańca / chóru, Dyrygent, Dyspozytor lotniczy, Dyspozytor radiotaxi, Dyspozytor ruchu kolejowego, Dyspozytor ruchu metra, Dyspozytor transportu samochodowego, Dystrybutor ulotek, Dyżurny ruchu, Dyżurny ruchu i stacji metra, Dziekan, Dziennikarz, Dzienny opiekun małego dziecka, Dziewiarz, Dźwigowy (windziarz), Dżokej
