Cieśla szalunkowy to kluczowy zawód w budownictwie, odpowiedzialny za montaż i demontaż szalunków systemowych oraz deskowań indywidualnych, które nadają kształt betonowym elementom konstrukcyjnym. Kod zawodu w systemie ZUS to 711502, a pasujące kody PKD to 16.23.Z (produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa).
Dla przejrzystości prezentujemy najważniejsze klasyfikacje i kody branżowe:
| Klasyfikacja | Kod / opis |
|---|---|
| Kod zawodu (ZUS) | 711502 |
| PKD powiązane | 16.23.Z – produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa |
Czym zajmuje się cieśla szalunkowy?
Cieśla szalunkowy, zwany też montażystą szalunków lub cieślą do betonu, przygotowuje formy do wylewania betonu na fundamenty, ściany, stropy, słupy i schody oraz inne konstrukcje. Szalunki systemowe to gotowe elementy modułowe, a deskowania indywidualne – niestandardowe konstrukcje drewniane lub stalowe tworzone na miejscu. Zawód wymaga wysokiej precyzji, bo błędy mogą zagrozić bezpieczeństwu całej budowli.
Do zadań należy m.in. dobór drewna, obróbka elementów narzędziami ciesielskimi, transport ręczny i mechaniczny materiałów oraz ich prawidłowe składowanie. Cieśla współpracuje ze zbrojarzami przy przygotowaniu zbrojenia, wylewaniu betonu, wibrowaniu mieszanki i usuwaniu powietrza, a po stwardnieniu betonu demontuje formy. Praca odbywa się na budowach hal, mostów, tuneli, budynków mieszkalnych i przemysłowych, co zapewnia różnorodność projektów.
Obowiązki cieśli szalunkowego
Obowiązki obejmują pełen cykl prac z szalunkami i deskowaniami. Oto główne zadania:
- Składowanie i logistyka – przyjmowanie, segregacja i zabezpieczanie elementów deskowań oraz szalunków systemowych;
- Przedmiar i przygotowanie robót – sporządzanie przedmiarów, kompletacja materiałów i akcesoriów montażowych;
- Obróbka drewna i stali – cięcie, struganie, wiercenie, dopasowywanie elementów zgodnie z dokumentacją;
- Montaż i demontaż – składanie i rozbiórka szalunków systemowych oraz deskowań indywidualnych;
- Transport – przemieszczanie elementów ręcznie i mechanicznie (np. wózki, dźwigi, podesty);
- Czytanie rysunków i pomiary – interpretacja rysunków technicznych, obsługa niwelatora, lasera i dalmierza;
- Obróbki i betonowanie – wykonywanie otworów i przepustów (okna, drzwi, instalacje), betonowanie i wibrowanie mieszanki;
- Konstrukcje pomocnicze – budowa tymczasowych zabezpieczeń, np. barierek i pomostów;
- BHP i środowisko – organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami BHP, ppoż., ergonomii i ochrony środowiska.
Cieśla odpowiada za właściwe wykorzystanie materiałów i narzędzi, minimalizując odpady.
Wymagania i cechy dobrego cieśli szalunkowego
Pracodawcy oczekują minimum wykształcenia zasadniczego zawodowego w kierunkach budowlanych; mile widziane jest doświadczenie stolarskie lub ciesielskie. Możliwe jest przyuczenie na stanowisku i zdobywanie umiejętności w trakcie pracy.
Kluczowe cechy i kompetencje miękkie:
- Dobra kondycja fizyczna – brak lęku wysokości i przeciwwskazań zdrowotnych;
- Wyobraźnia przestrzenna i zmysł techniczny – sprawna koordynacja i precyzja wykonywania prac;
- Odpowiedzialność i dokładność – rzetelność, dbałość o detale oraz praca w zespole;
- Podstawy wiedzy technicznej – znajomość fizyki, chemii betonu i rysunków konstrukcyjnych.
Wymagane jest zaświadczenie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości oraz certyfikat po kursie zawodowym.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Wejście do zawodu
Najłatwiej rozpocząć po ukończeniu kursów w ośrodkach szkoleniowych (np. Centrum Szkolenia Zawodowego), oferujących teorię i praktykę montażu szalunków, BHP oraz ergonomii. Po szkoleniu uczestnik otrzymuje certyfikat kwalifikacyjny.
Rozwój
Warto uczestniczyć w szkoleniach organizowanych przez przedsiębiorstwa, stowarzyszenia branżowe lub szkoły specjalistyczne. Doświadczenie na dużych budowach żelbetowych otwiera drogę do awansu na brygadzistę lub mistrza. Możliwa jest także praca za granicą w firmach budowlanych.
Ścieżka kariery
Etapy rozwoju wyglądają następująco:
- Przyuczenie i praktyka na budowie;
- Kurs zawodowy i uzyskanie certyfikatu;
- Specjalizacja w szalunkach systemowych;
- Kierownik brygady lub własna firma (PKD 16.23.Z).
Gdzie pracować jako cieśla szalunkowy?
Zawód poszukiwany w firmach budowlanych przy obiektach inżynieryjnych (mosty, tunele, kanały) i mieszkaniowych. Praca odbywa się na otwartych placach budowy, w różnych warunkach pogodowych, często na wysokości. Zarobki są atrakcyjne ze względu na odpowiedzialność i fizyczny charakter pracy.
Artykuł oparty jest na danych branżowych; dla aktualnych ofert warto sprawdzić portale pracy.
Zobacz też:
Cechowacz skal i znaków na szkle oraz na wyrobach z metali, Cechowniczy, Ceramik wyrobów ceramiki budowlanej, Ceramik wyrobów użytkowych i ozdobnych, Charakteryzator, Chemik, Chemik – technologia chemiczna, Chiropraktyk, Chirurg pielęgniarz drzew, Cholewkarz, Choreograf, Ciągacz rur, Cieśla, Cukiernik, Cykliniarz, Czyściciel basenów pływackich, Czyściciel butów, Czyściciel dywanów, Czyściciel elewacji budowlanych, Czyściciel pojazdów