Cholewkarz – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla cholewkarza to 753601. Pasujące kody PKD to 15.20.Z (produkcja obuwia) oraz 95.23.Z (naprawa obuwia i wyrobów skórzanych).

Dla szybkiej orientacji zestawienie kodów wygląda tak:

Cholewkarz to specjalista w branży obuwniczej, którego głównym zadaniem jest wykonanie górnej części obuwia – cholewki, z materiałów takich jak skóra, tkanina czy dzianina. Zawód łączy precyzyjne prace ręczne z obsługą maszyn, co czyni go kluczowym ogniwem procesu wytwarzania butów.

Czym zajmuje się cholewkarz?

Cholewkarz odpowiada za kompleksowe przygotowanie i szycie cholewki – górnej części buta, która zapewnia dopasowanie i estetykę obuwia. Praca obejmuje ocenę surowców, ich rozkrój, operacje pomocnicze oraz montaż elementów, z uwzględnieniem jakości i wytrzymałości gotowego produktu. Zawód występuje głównie w przemyśle obuwniczym, ale także w warsztatach naprawczych. To on decyduje o komforcie, trwałości i wyglądzie gotowego buta.

Praca cholewkarza klasyfikowana jest jako średnio ciężka fizycznie – wymaga długotrwałego stania, chodzenia, podnoszenia i przenoszenia materiałów.

Obowiązki cholewkarza

Do kluczowych zadań należą:

• organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami BHP, ochrony przeciwpożarowej, ergonomii i ochrony środowiska,
• przyjmowanie i ocenianie jakości materiałów cholewkarskich (skóra, tkaniny, dzianiny),
• przygotowywanie szablonów lub wykrojników do procesu produkcyjnego,
• wykrawanie elementów wierzchnich i podszewkowych cholewki, z uwzględnieniem kierunków ciągliwości i topografii skóry,
• dobieranie elementów w pary pod względem jakości, wielkości i koloru,
• wykonywanie operacji pomocniczych: cięcie, ścienianie, tłoczenie, perforowanie, podklejanie wzmocnień, barwienie brzegów, naszywanie ozdób i zapięć, zawijanie brzegów, naklejanie tasiemek i podszwek, wybijanie dziurek oraz sznurowanie,
• szycie cholewek i kontrola ich jakości,
• czyszczenie maszyn szyjących oraz wykonywanie drobnych regulacji,
• przygotowywanie i przycinanie skóry do produkcji obuwia oraz dbanie o narzędzia i maszyny.

Precyzja wykonania cholewki bezpośrednio wpływa na wytrzymałość i estetykę buta, a więc na końcową jakość produktu.

Wymagania i kwalifikacje

Cholewkarz zdobywa umiejętności głównie poprzez kształcenie rzemieślnicze, ale pracodawcy przyjmują też osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym w zawodach obuwniczych lub po przyuczeniu praktycznym na stanowisku pracy. Wymagane doświadczenie najczęściej buduje się w trakcie zatrudnienia. W tym fachu praktyka jest priorytetem.

Kluczowe umiejętności twarde:

• precyzyjne obsługiwanie maszyn szyjących i tnących (w tym ploterów),
• podstawowa obsługa komputera do sterowania zaawansowanym sprzętem (np. systemy CAD/CAM),
• znajomość materiałów cholewkarskich i ich przetwarzania.

Umiejętności miękkie:

• dokładność i wysoka precyzja w wykonywanych zadaniach,
• umiejętność pracy w zespole,
• skrupulatność w kontroli jakości.

Wymagane wykształcenie to często średnie zawodowe, choć liczy się przede wszystkim praktyka i rzetelność.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Rozwój w zawodzie cholewkarza opiera się na doskonaleniu praktycznym i szkoleniach. Początkujący zaczynają od prostych zadań wykroju i szycia, z czasem przechodząc do bardziej złożonych operacji lub kontroli jakości. Doświadczeni specjaliści mogą awansować na role nadzorcze (np. mistrz cholewkarstwa) lub szkoleniowe.

Możliwości rozwoju:

• szkolenia organizowane przez producentów maszyn,
• kursy w wyspecjalizowanych szkołach i ośrodkach obuwniczych,
• nauka programów komputerowych wspomagających produkcję (np. CAD do przygotowania wzorników).

Doświadczeni cholewkarze mogą obejmować stanowiska kierownicze w szwalniach lub specjalizować się w projektowaniu cholewek; zawód otwiera też drzwi do pokrewnych ról, takich jak kamasznik.

Gdzie pracować jako cholewkarz – branże i firmy

Cholewkarze zatrudniani są przede wszystkim w firmach produkujących obuwie (duże fabryki i małe zakłady rzemieślnicze) oraz w warsztatach naprawczych. Przykładowe lokalizacje ofert: Myszków i inne regiony z rozwiniętym przemysłem lekkim.

Główne branże: produkcja obuwia (PKD 15.20.Z – szycie cholewek na skalę masową) oraz naprawa obuwia i wyrobów skórzanych (PKD 95.23.Z – renowacja i customizacja).

Zapotrzebowanie istnieje w całej Polsce, zwłaszcza w centrach obuwniczych, takich jak Podkarpacie czy Dolny Śląsk. Praca bywa zmianowa i odbywa się zwykle w hałaśliwych szwalniach o charakterystycznym zapachu skór i klejów.

Perspektywy i zarobki

Zawód cholewkarza jest niszowy, ale stabilny w branży obuwniczej. Mediana zarobków zależy od doświadczenia, regionu i typu pracodawcy; aktualne stawki warto sprawdzać w portalach branżowych. Automatyzacja (plotery, CNC) wymaga adaptacji kompetencji, jednak precyzyjna praca ręczna pozostaje niezastąpiona.

To zawód z tradycją, łączący rzemiosło z nowoczesnością — idealny dla osób o wysokich zdolnościach manualnych i cierpliwości. W dobie zrównoważonej mody rośnie znaczenie cholewek z ekologicznych materiałów i jakościowego wykonania.