Botanik – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu i kody PKD dla botanika

Kod zawodu ZUS dla botanika to 213101.

Najczęściej wybierane kody PKD dla działalności związanej z botaniką przedstawiono poniżej:

Botanik to specjalista badający gatunki roślin, relacje między nimi oraz ich występowanie. Gromadzi dane o rzadkich okazach flory, analizuje lokalizacje stanowisk, prowadzi dokumentację gatunków i populacji oraz wykonuje prace konserwacyjne – często w ogrodach botanicznych.

Botanik to naukowiec i praktyk łączący wiedzę teoretyczną z działaniami terenowymi i laboratoryjnymi. W dobie zmian klimatycznych i utraty siedlisk naturalnych rola botanika dynamicznie rośnie, wspierając ochronę bioróżnorodności i racjonalne wykorzystanie zasobów.

Czym dokładnie zajmuje się botanik?

Główne obowiązki i zadania zawodowe

Do kluczowych zadań botanika należą:

• obserwacja roślin i poszukiwanie konkretnych gatunków w terenie,
• analizowanie występowania danej populacji roślin na określonym obszarze geograficznym,
• liczenie osobników flory, np. roślin rzadko występujących,
• monitorowanie sytuacji ekologicznej i stanu roślin w przyrodzie,
• zestawianie zjawisk związanych z roślinami i innymi czynnikami środowiskowymi,
• fotografowanie roślin i prowadzenie dokumentacji, w tym fotograficznej,
• prowadzenie badań i doświadczeń laboratoryjnych,
• uczestniczenie w działalności popularyzującej wyniki badań, w tym pracy naukowej,
• rozwijanie własnych kompetencji oraz aktualizowanie wiedzy z zakresu botaniki,
• dzielenie się wiedzą z naukowcami z pokrewnych dziedzin, których doświadczenie wspiera rozwój wiedzy o roślinach,
• przestrzeganie zasad etyki zawodowej, tajemnicy służbowej, ergonomii, BHP, przepisów przeciwpożarowych i ochrony środowiska.

Dodatkowe zadania obejmują:

• wdrażanie działań na rzecz racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych i ochrony środowiska,
• pozyskiwanie funduszy na projekty badawcze (grantów, darowizn od sponsorów),
• uczestnictwo w szkoleniach, spotkaniach branżowych, konferencjach naukowych.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacje

Aby zostać botanikiem, zazwyczaj wymagane jest wyższe wykształcenie na kierunku botanika, biologia (ze specjalizacją botaniczną), ochrona środowiska lub pokrewnych, np. biotechnologii roślinnej. Studia magisterskie lub doktoranckie są standardem w pracy naukowej i w instytucjach badawczych. Przydatne są także certyfikaty z ochrony przyrody, umiejętność pracy w GIS (systemy informacji geograficznej) do mapowania stanowisk roślin oraz licencje na prace w rezerwatach.

W praktyce znaczenie mają również kompetencje miękkie i gotowość do pracy w terenie. Poniżej najważniejsze:

• cierpliwość,
• dokładność,
• umiejętności analityczne,
• gotowość do pracy w terenie (często w trudnych warunkach pogodowych),
• znajomość języków obcych (angielski, niemiecki).

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zwykle zaczyna się od stanowiska asystenta badawczego lub technika w ogrodzie botanicznym bądź instytucie naukowym. Z czasem możliwe są awanse na role starszego botanika, kierownika projektów ochronnych czy profesora uczelni. Rozwój obejmuje:

• publikacje naukowe i udział w grantach (np. NCN, UE),
• doktorat i habilitację dla ścieżki akademickiej,
• szkolenia z nowych metod (np. genetyka roślin, teledetekcja),
• przejście do roli eksperta w administracji (np. inspektorat ochrony środowiska) lub konsultanta dla firm zielonych.

Perspektywy zatrudnienia są stabilne w sektorze publicznym i non profit, z rosnącym zapotrzebowaniem na ekspertów od bioróżnorodności.

Gdzie pracować jako botanik – branże i firmy

Botanicy znajdują zatrudnienie w różnorodnych sektorach:

• Instytucje naukowe i ogrody botaniczne – np. Polska Akademia Nauk, ogrody botaniczne w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu (PKD 91.04.Z);
• Ochrona przyrody i parki narodowe – np. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, rezerwaty (PKD 84.12.Z);
• Usługi zielone i leśnictwo – firmy zajmujące się zagospodarowaniem terenów zieleni, łowiectwo (PKD 81.30.Z, 01.70.Z);
• Sektor edukacyjny i kulturalny – muzea przyrody, uczelnie (nauczanie botaniki);
• Prywatne firmy – biotechnologia roślinna, firmy farmaceutyczne (surowce roślinne), konsulting środowiskowy;
• Administracja publiczna – urzędy gminne i miejskie ds. zieleni, ministerstwa środowiska.

Praca często łączy etat z projektami czasowymi oraz podróżami służbowymi.

Perspektywy i wyzwania

Średnie zarobki wahają się od 5–8 tys. zł brutto na poziomie początkującym do 12–20 tys. zł dla ekspertów (dane rynkowe 2025 r.).

Zawód botanika daje realną satysfakcję z wkładu w ochronę planety, ale bywa wymagający: nieregularne godziny, skromne stypendia na starcie i konkurencja o granty równoważą się z dobrymi perspektywami dzięki funduszom na zieloną transformację.

Botanik to zawód dla tych, którzy kochają przyrodę i chcą ją chronić naukowo.