Barman – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Małgorzata Gręda
6 min. czytania

Kod zawodu ZUS dla barmana

Kod zawodu ZUS dla barmana to 513202. Ten symbol klasyfikuje stanowisko barmana jako osobę, która przygotowuje, eksponuje, wydaje (sprzedaje) i serwuje konsumentom wyroby kulinarne oraz napoje w barach i bufetach różnych typów.

To właściwy kod do zgłoszeń ZUS i dokumentów kadrowych dla pracowników baru.

Pasujące kody PKD dla działalności związanej z zawodem barmana

Aby prowadzić działalność związaną z obsługą baru, najczęściej wybierane są następujące kody PKD:

  • PKD 10.83.Z – przetwórstwo herbaty i kawy;
  • PKD 11.01.Z – destylowanie, rektyfikowanie i mieszanie alkoholi;
  • PKD 11.02.Z – produkcja win gronowych;
  • PKD 47.25.Z – sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych i bezalkoholowych w wyspecjalizowanych sklepach;
  • PKD 46.34.A – sprzedaż hurtowa napojów alkoholowych;
  • PKD 56.29.Z – pozostała usługowa działalność gastronomiczna;
  • PKD 56.30.Z – przygotowywanie i podawanie napojów (najbardziej bezpośredni dla barów);
  • PKD 56.10.A – restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne;
  • PKD 98.10.Z – gospodarstwa domowe produkujące wyroby na własne potrzeby;
  • PKD 97.00.Z – gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników.

Kody PKD obejmują produkcję, handel i usługi związane z napojami, dzięki czemu barmani i właściciele barów mogą działać w szerokim spektrum firm gastronomicznych i handlowych.

Czym zajmuje się barman

Barman odpowiada za przygotowywanie i serwowanie napojów alkoholowych i bezalkoholowych oraz obsługę gości w barach, restauracjach i lokalach rozrywkowych. To nie tylko mieszanie koktajli, ale też dbanie o atmosferę, czystość, ekspozycję produktów i rozliczenia. Główne zadania obejmują przyjmowanie zamówień, doradztwo gościom oraz utrzymanie standardów sanitarnych i prawnych.

Obowiązki barmana

Obowiązki barmana są różnorodne i obejmują zarówno pracę kreatywną, jak i administracyjną. Oto lista podzielona na etapy zmiany:

Przed rozpoczęciem pracy

Przed startem zmiany barman przygotowuje stanowisko i zaplecze:

  • włączenie sprzętu – ekspres do kawy, oświetlenie nad barem, kasa/terminal POS;
  • rozłożenie sprzętu barmańskiego – shakery, blendery, dozowniki, wyciskarki, akcesoria dekoracyjne;
  • przygotowanie asortymentu – alkohole, premiksy, syropy, dekoracje, przyprawy, kawa i herbata;
  • czyszczenie i uzupełnienie stacji – strefa robocza, szkło, lód, lodówki i chłodziarki.

W trakcie zmiany

W czasie obsługi gości kluczowe są tempo, jakość i zgodność z recepturami:

  • przygotowywanie i serwowanie napojów – mieszanie koktajli (np. mojito, margarita, whisky sour), tworzenie autorskich propozycji, serwowanie piwa, wina i kawy z zachowaniem receptur, miar i wag;
  • obsługa gości – przyjmowanie zamówień, doradztwo w wyborze, realizacja życzeń, dbałość o uprzejmość i komfort;
  • dekorowanie koktajli – owoce, zioła, aromaty, sól/cukier na rancie;
  • kontrola stanów i uzupełnienia – monitorowanie zapasów, zgłaszanie braków, współpraca z zapleczem;
  • utrzymanie czystości – polerowanie szkła, czyszczenie półek, butelek i powierzchni roboczych;
  • obsługa kasowa – ewidencja sprzedaży, przyjmowanie płatności, wydawanie paragonów/faktur;
  • przestrzeganie przepisów – BHP, PPOŻ., wymogi Sanepidu, zakaz sprzedaży alkoholu nieletnim, ustawa o wychowaniu w trzeźwości.

Po zakończeniu zmiany

Po zamknięciu baru barman zabezpiecza stanowisko i rozlicza sprzedaż:

  • zamknięcie i porządkowanie – mycie i dezynfekcja sprzętu oraz naczyń (ręcznie lub w zmywarce), segregacja odpadów;
  • rozliczenia – podsumowanie utargu, raport dobowy, podstawowa analiza sprzedaży;
  • przygotowanie na kolejną zmianę – uzupełnienie premiksów i półproduktów, wstępne zatowarowanie;
  • raportowanie – przekazanie informacji menedżerowi o stanach, incydentach i potrzebach zakupowych.

Barman odpowiada także za ochronę mienia, dyscyplinę pracy i zachowanie tajemnicy służbowej.

Wymagania i kwalifikacje

Choć formalne wykształcenie zwykle nie jest wymagane, pracodawcy często preferują:

  • kursy barmańskie – techniki mieszania, wiedza o alkoholach, standardy serwisu i higieny;
  • umiejętności interpersonalne – komunikacja, praca pod presją, uprzejmość i rozwiązywanie konfliktów;
  • znajomość języków obcych – szczególnie ceniona w lokalach turystycznych i hotelowych;
  • kwalifikacje zawodowe – przygotowywanie napojów i prostych potraw, obsługa gości, praca z dokumentacją.

W tej pracy liczą się szybkość, precyzja, kreatywność i odporność na długie, często wieczorne lub weekendowe zmiany.

Ścieżka kariery

Typowa ścieżka rozwoju barmana wygląda następująco:

Etap Zakres roli
Początek kariery – pomocnik barmana nauka podstaw, wsparcie obsługi, przygotowanie stanowiska
Średni poziom – barman samodzielna praca w barze/restauracji, realizacja pełnych zamówień
Zaawansowany – senior barman/kierownik baru zarządzanie zespołem, zapasami i kartą napojów, szkolenie młodszych
Dalszy rozwój – flair/mixolog/head bartender pokazy flair, tworzenie autorskich koktajli, praca w hotelach, na eventach lub własna działalność (PKD 56.30.Z)

Szkolenia i zarobki

Szkolenia i certyfikaty (np. IBA – International Bartenders Association) realnie zwiększają szanse na awans i lepsze stawki. Średnie wynagrodzenie barmana w Polsce to ok. 4000–8000 zł brutto, w zależności od lokalizacji, typu lokalu i napiwków.

Miejsca pracy

Barmani znajdują zatrudnienie w wielu miejscach, w tym:

  • barach i pubach (PKD 56.30.Z) – przygotowywanie i serwowanie napojów, obsługa gości;
  • restauracjach i hotelach (PKD 56.10.A) – bary restauracyjne i hotelowe, lobby bary;
  • klubach nocnych i dyskotekach – dynamiczna obsługa przy dużym natężeniu ruchu;
  • eventach, weselach i cateringach (PKD 56.29.Z) – bary mobilne, pokazy barmańskie;
  • kasynach i na statkach wycieczkowych – międzynarodowe środowisko pracy;
  • sklepach z alkoholami i hurtowniach (PKD 47.25.Z, 46.34.A) – sprzedaż, doradztwo, degustacje;
  • działach produkcji lub gospodarstwach domowych (PKD 10.83.Z, 97.00.Z, 98.10.Z) – rzadziej spotykane zastosowania.

Rynek pracy jest szczególnie chłonny w dużych miastach i sezonowo – latem oraz podczas festiwali i wydarzeń masowych.

Podziel się artykułem
Redaktorka / coach
Follow:
Założycielka i redaktorka ccProgres, od ponad 15 lat pasjonuje się innowacjami w biznesie i rozwojem osobistym. Z doświadczeniem zdobytym w pracy z ponad 100 firmami, łączy praktyczną wiedzę z najnowszymi trendami, aby inspirować innych do osiągania sukcesów. Jej misją jest wspieranie ludzi i organizacji w odkrywaniu pełni ich potencjału.