Kody i klasyfikacje
Kod zawodu ZUS dla asystenta operatora obrazu to 352102.
Poniżej zestawienie pasujących kodów PKD wraz z opisem zakresu działalności:
| Kod PKD | Zakres działalności |
|---|---|
| 59.11.Z | działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych |
| 59.12.Z | działalność postprodukcyjna związana z filmami, nagraniami wideo i programami telewizyjnymi |
| 59.13.Z | działalność związana z dystrybucją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych |
| 59.14.Z | działalność związana z projekcją filmów |
| 60.20.Z | nadawanie programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych |
Asystent operatora obrazu to specjalista techniczny w ekipie filmowej lub telewizyjnej, najbliższy współpracownik operatora obrazu (autora zdjęć). Odpowiada za zapewnienie sprawnego działania sprzętu zdjęciowego i wsparcie w realizacji ujęć na planie.
Zawód wymaga precyzji, znajomości technologii filmowej oraz umiejętności pracy pod presją czasu, łącząc aspekty techniczne z logistycznymi.
Czym się zajmuje asystent operatora obrazu?
Asystent uczestniczy w całym cyklu produkcji audiowizualnej – od przygotowań, przez zdjęcia, po okres postprodukcyjny. Współpracuje z operatorem obrazu w doborze rozwiązań technicznych, określeniu charakteru zdjęć, planowaniu kosztów, materiałów i terminów.
Na planie pełni rolę „prawej ręki” operatora, dbając o sprawność kamery i całego osprzętu: optyki, monitorów, transmisji obrazu oraz ustawień technicznych.
W erze cyfrowej rola asystenta obejmuje także funkcje specjalistyczne. Do częstych specjalizacji należą:
- loader – ładowanie i zarządzanie nośnikami oraz magazynami danych,
- DIT – kontrola jakości obrazu, tworzenie i wdrażanie LUT, współpraca z postprodukcją,
- data wrangler – kopiowanie, weryfikacja i zabezpieczanie materiału na planie,
- klapser – prowadzenie klapsa i porządkowanie metadanych dla montażu.
Obowiązki asystenta operatora obrazu
Zakres zadań zmienia się wraz z etapem produkcji. Poniżej kluczowe obowiązki:
Okres przygotowawczy
Przed rozpoczęciem zdjęć asystent wspiera operatora w wyborze i przygotowaniu narzędzi pracy:
- współpraca z operatorem przy wyborze sprzętu (kamera, optyka, osprzęt, monitory),
- przeprowadzanie testów kamer, optyki i nośników,
- zapoznanie się ze scenopisem, storyboardem, harmonogramem i eksplikacją operatorską,
- kompletowanie, pobranie i pakowanie sprzętu oraz zgłaszanie problemów technicznych kierownikowi planu i produkcji,
- prowadzenie dokumentacji zużycia materiałów i planowanie logistyki (transport, pomieszczenia światłoszczelne).
Okres zdjęciowy
W trakcie zdjęć asystent zapewnia ciągłość i bezpieczeństwo pracy sprzętu:
- przygotowanie stanowiska pracy dla operatora: instalacja optyki, ustawienia kamery (np. SDR/HDR, LUT), transmisja sygnału podglądowego,
- współuczestnictwo w realizacji ujęć i czuwanie nad prawidłową pracą aparatury podczas prób i nagrań,
- opieka nad nośnikami: znakowanie, zabezpieczanie i przekazywanie materiału do obróbki lub montażu,
- współpraca z sekretarką planu (przekazywanie danych po ujęciach/dniu zdjęciowym) oraz bieżąca konserwacja sprzętu,
- realizacja technicznych aspektów koncepcji zdjęć, dobieranie dodatkowych urządzeń na polecenie operatora.
Okres postprodukcyjny
Po zakończeniu zdjęć asystent rozlicza nośniki i zdaje sprzęt do magazynu; prowadzi dokumentację i nadzoruje transfer danych do montażowni.
Asystent dba o artystyczny i techniczny poziom zdjęć, minimalizując powtórki ujęć i zgłaszając nieprawidłowości, które mogą zakłócić prace.
Wymagania i kwalifikacje
Nie ma formalnego systemu edukacji dedykowanego temu zawodowi, dlatego kluczowe jest doświadczenie praktyczne zdobyte na planach zdjęciowych. Wymagana wiedza obejmuje:
- techniki zdjęciowe, obsługę kamer cyfrowych i analogowych, optykę oraz nośniki obrazu,
- umiejętności logistyczne: planowanie kosztów, materiałów i terminów,
- znajomość oprogramowania do przetwarzania obrazu (DIT, LUT) i zasad bezpieczeństwa sprzętu,
- cechy osobowości: precyzja, odporność na stres, praca zespołowa, dyspozycyjność (częste plenery, nieregularne godziny).
Certyfikaty branżowe (np. KIPA – Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych) i kursy operatorskie ułatwiają start, a dobra kondycja fizyczna jest istotna ze względu na ciężki sprzęt.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Stanowisko asystenta to naturalny etap prowadzący do roli operatora kamery (kod ZUS 352112), a następnie operatora obrazu (autora zdjęć). Rozwój może obejmować specjalizacje takie jak loader, DIT czy video assist.
Możliwości awansu zależą od jakości portfolio i networkingu na planach. Doświadczeni asystenci trafiają na duże produkcje filmowe, serialowe i reklamowe. Szkolenia KIPA porządkują prawa i obowiązki, wspierając profesjonalizację. Dalsze kierunki: kierownik techniczny planu lub specjalista ds. postprodukcji.
Gdzie pracować? firmy i branże
Zawód występuje głównie w branży audiowizualnej. Najczęstsze miejsca zatrudnienia to:
- domy produkcyjne filmowe i telewizyjne (filmy fabularne, seriale),
- stacje telewizyjne i platformy VOD (nadawanie programów),
- agencje reklamowe i eventowe (teledyski, spoty),
- firmy postprodukcyjne (obróbka nośników),
- festiwale filmowe i kina (projekcja).
Możliwa jest praca etatowa w zespołach lub w modelu freelance (umowy o dzieło/zlecenie). Lokalizacje: studia w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu oraz plenery w kraju i za granicą.
Perspektywy i wyzwania
Rynek pracy jest dynamiczny dzięki wzrostowi produkcji VOD i contentu online (Reels, TikTok).
Średnie zarobki zależą od projektu: ok. 5–10 tys. zł/mies. na mniejszych planach do 20 tys. zł+ przy dużych filmach (dane szacunkowe, freelance).
Wyzwania: niestabilność zatrudnienia, fizyczne obciążenie oraz szybki rozwój technologii cyfrowych wymagający ciągłego doskonalenia.
Zobacz też:
Administrator baz danych, Administrator nieruchomości, Administrator produkcji filmowej, Administrator produkcji filmowej i telewizyjnej, Administrator stron internetowych, Administrator systemów komputerowych, Administrator systemów poczty elektronicznej, Administrator zintegrowanych systemów zarządzania, Adwokat, Agent celny, Agent do spraw pozyskiwania gruntów, Agent do spraw zakupów, Agent klarujący, Agent ubezpieczeniowy, Agrochemik, Akredytowany asystent parlamentarny, Akrobata, Aktor, Aktor cyrkowy, Aktor lalkarz, Aktor scen muzycznych, Aktuariusz, Akupunkturzysta, Akwizytor, Alpinista przemysłowy, Analityk baz danych (data scientist), Analityk biznesowy, Analityk doświadczenia użytkowników (user experience analyst), Analityk finansowy, Analityk giełdowy, Analityk informacji i raportów medialnych, Analityk inwestycyjny, Analityk kredytowy, Analityk kryminalny, Analityk pracy, Analityk ruchu na stronach internetowych, Analityk sieci komputerowych, Analityk systemów teleinformatycznych, Analityk trendów rynkowych (cool hunter), Andragog, Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy), Animator gospodarczy do spraw przedsiębiorczości, Animator gospodarczy do spraw rozwoju regionalnego, Animator kultury, Animator rekreacji i organizacji czasu wolnego, Animator rynku książki, Ankieter, Antropolog, Antykwariusz, Aparatowy procesów chemicznych, Aparatowy produkcji drożdży, Aparatowy produkcji octu, Aparatowy produkcji wyrobów maczanych, Archeolog, Architekt, Architekt cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity architect), Architekt krajobrazu, Architekt stron internetowych, Architekt wnętrz, Architekt zieleni wewnątrz budynków, Archiwista, Archiwista dokumentów elektronicznych, Archiwista zakładowy, Arkadownik, Arteterapeuta, Artysta fotografik, Artysta grafik, Artysta malarz, Artysta rzeźbiarz, Astrofizyk, Astrolog, Astronom, Asystent do spraw księgowości, Asystent do spraw statystyki, Asystent do spraw wydawniczych, Asystent dyrektora, Asystent edukacji romskiej, Asystent fryzjera, Asystent kierownika produkcji filmowej / telewizyjnej, Asystent międzykulturowy, Asystent nauczyciela dziecka cudzoziemca, Asystent nauczyciela przedszkola, Asystent nauczyciela w szkole, Asystent operatora dźwięku, Asystent osobisty (concierge), Asystent osoby niepełnosprawnej, Asystent parlamentarny, Asystent prawny, Asystent prokuratora, Asystent przetwarzania danych, Asystent radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Asystent reżysera filmowego, Asystent rodziny, Asystent sędziego, Asystent techniczny realizatora dźwięku, Asystent techniczny realizatora programu, Asystent usług pocztowych, Asystent usług telekomunikacyjnych, Asystent zarządu, Asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (doula), Asystentka stomatologiczna, Audiofonolog, Audytor cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity auditor), Audytor energetyczny, Audytor środowiskowy, Audytor/Kontroler, Automatyk, Automatyk sterowania ruchem kolejowym, Autor tekstów i sloganów reklamowych (copywriter)
