Kod zawodu ZUS dla asystenta operatora dźwięku to 352101. Pasujące kody PKD to 18.20.Z (reprodukcja zapisanych nośników informacji) oraz 59.20.Z (działalność w zakresie nagrań dźwiękowych i muzycznych).
Dla szybkiego wglądu w kody klasyfikacyjne pomocne będzie poniższe zestawienie:
| Kategoria | Kod | Opis |
|---|---|---|
| Zawód (ZUS/KZiS) | 352101 | Asystent operatora dźwięku |
| PKD | 18.20.Z | Reprodukcja zapisanych nośników informacji |
| PKD | 59.20.Z | Działalność w zakresie nagrań dźwiękowych i muzycznych |
| Ścieżka rozwoju (ZUS) | 352111 | Operator dźwięku |
| Pokrewne kwalifikacje | 311303/311408 | Technik elektryk / technik elektronik |
Asystent operatora dźwięku wykonuje zadania pomocnicze zlecone przez operatora dźwięku, związane z realizacją dźwięku na planie filmowym, w trakcie udźwiękowienia i zgrania filmu. Zajmuje się akustycznym przygotowaniem miejsc nagrań, sprawdza elementy inscenizacyjne i urządzenia wpływające na jakość nagrania, dokonuje wstępnej selekcji materiałów dźwiękowych oraz prowadzi dokumentację operatorską i sprawuje opiekę nad nagranymi materiałami.
Czym się zajmuje asystent operatora dźwięku?
Zawód ten jest nieodłącznym elementem ekip produkcyjnych w branży audiowizualnej, szczególnie w filmie, telewizji i nagraniach muzycznych. Asystent wspiera operatora dźwięku na każdym etapie produkcji, od przygotowań po postprodukcję. Jego rola ma charakter techniczny i organizacyjny, z naciskiem na zapewnienie optymalnych warunków akustycznych.
Praca odbywa się głównie na planie zdjęciowym, w studiach nagrań, salach play-backowych czy montażowniach. Wymaga mobilności, gotowości do pracy w niestandardowych godzinach oraz precyzji w obsłudze sprzętu.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki asystenta operatora dźwięku obejmują zarówno codzienne zadania pomocnicze, jak i specjalistyczne czynności techniczne:
- zapoznawanie się ze scenopisem oraz nadzór nad przygotowaniem akustycznym obiektów plenerowych, wnętrz naturalnych i dekoracji, w tym odbiór i wprowadzanie poprawek,
- współpraca z operatorem przy kontrolnych próbach technicznych sprzętu dźwiękowego i nośników,
- przygotowywanie planu zdjęciowego: sprawdzanie warunków akustycznych wyposażenia wnętrz, kostiumów aktorów, sprzętu pomocniczego, ustawienie agregatów prądotwórczych i zapewnienie ciszy,
- nadzór nad przygotowaniem sali do nagrań play-backów oraz studia do nagrań muzycznych, w tym ustawienie mikrofonów, grup instrumentów i adaptacji akustycznej z zachowaniem sfazowania,
- przygotowywanie nośników dźwięku do nagrań play-backów, dialogów „pod obraz”, muzyki i efektów dźwiękowych oraz do mieszania,
- współpracę z operatorem podczas nagrań play-backów, próbnych zdjęć filmowych, dialogów „pod obraz”, ilustracji muzycznej i efektów dźwiękowych,
- przepisywanie materiałów dziennej produkcji, ich selekcję i przygotowanie do dalszej obróbki oraz współpracę z montażystą przy montażu taśm dźwiękowych,
- przygotowywanie partytury mieszania dźwięku i udział w procesie miksu,
- selekcjonowanie i przepisywanie materiałów po akceptacji oraz przekazywanie ich do fonoteki,
- prowadzenie pełnej dokumentacji operatorskiej na wszystkich etapach produkcji i opiekę nad nagranymi materiałami,
- nadzór nad zwrotem sprzętu i nośników, zgłaszanie problemów akustycznych operatorowi oraz przygotowywanie danych do kontroli dokumentów gospodarczych.
Dodatkowe zadania to prowadzenie nagrań pojedynczych scen, pomocniczych i wstępnych na polecenie operatora (pod jego kierownictwem) oraz obsługa drugiego mikrofonu w nagraniach wielomikrofonowych.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako asystent operatora dźwięku, niezbędne są umiejętności techniczne związane z obsługą sprzętu audio: mikrofonów, konsolet mikserskich, nośników dźwięku i systemów adaptacji akustycznej. Wymagana jest solidna wiedza z zakresu akustyki, fonii i zasad realizacji dźwięku w produkcji filmowej lub telewizyjnej.
Formalne wykształcenie nie zawsze jest obligatoryjne, ale rekomendowane są kierunki takie jak technik dźwiękowca, realizator dźwięku lub pokrewne (np. technik elektryk lub elektronik, kod ZUS 311303/311408). Kluczowe kompetencje to:
- precyzja i dbałość o szczegóły (sprawdzanie sfazowania mikrofonów, selekcja materiałów),
- umiejętność pracy zespołowej pod kierunkiem operatora,
- znajomość zasad BHP, PPOŻ i eksploatacji sprzętu,
- gotowość do ciągłego doskonalenia (aktualizacja wiedzy o nowych urządzeniach).
Brak doświadczenia może być przeszkodą – zazwyczaj zaczyna się od stażu lub roli pomocniczej w ekipie.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Asystent operatora dźwięku to stanowisko wejściowe w hierarchii dźwiękowców. Naturalna ścieżka awansu prowadzi do roli operatora dźwięku (kod ZUS 352111), reżysera dźwięku (265205) lub montażysty dźwięku. Rozwój obejmuje:
- nabywanie doświadczenia na planach filmowych i w studiach,
- szkolenia z zaawansowanej realizacji dźwięku, oprogramowania DAW (np. Pro Tools) i miksowania,
- pracę w powiązanych zawodach, jak asystent techniczny realizatora dźwięku (352103), skupiającą się na eksploatacji urządzeń fonicznych w studiach,
- możliwość specjalizacji w postprodukcji lub nagraniach muzycznych.
Kariera rozwija się poprzez networking w branży filmowej, udział w festiwalach i kursy certyfikowane (np. przez organizacje branżowe, w tym Stowarzyszenie Filmowców Polskich).
Gdzie pracować? Branże i firmy
Asystent operatora dźwięku znajduje zatrudnienie w sektorach produkujących treści audiowizualne:
- Film i telewizja – wytwórnie filmowe, stacje TV, ekipy zdjęciowe (np. przygotowanie plenerów, play-backi);
- Nagrania muzyczne i studyjne – studia nagraniowe, koncerty (PKD 59.20.Z);
- Postprodukcja – montażownie, fonoteki (PKD 18.20.Z);
- Inne – agencje reklamowe, teatr, eventy audiowizualne.
Pracodawcy to m.in. polskie wytwórnie filmowe (np. Studio Filmowe TOR), TVP, prywatne studia dźwiękowe czy firmy producenckie. Częste są zlecenia i praca freelance, a wynagrodzenie zależy od projektu – średnio 4–8 tys. zł netto/mies. dla początkujących (wg danych rynkowych).
Zobacz też:
Administrator baz danych, Administrator nieruchomości, Administrator produkcji filmowej, Administrator produkcji filmowej i telewizyjnej, Administrator stron internetowych, Administrator systemów komputerowych, Administrator systemów poczty elektronicznej, Administrator zintegrowanych systemów zarządzania, Adwokat, Agent celny, Agent do spraw pozyskiwania gruntów, Agent do spraw zakupów, Agent klarujący, Agent ubezpieczeniowy, Agrochemik, Akredytowany asystent parlamentarny, Akrobata, Aktor, Aktor cyrkowy, Aktor lalkarz, Aktor scen muzycznych, Aktuariusz, Akupunkturzysta, Akwizytor, Alpinista przemysłowy, Analityk baz danych (data scientist), Analityk biznesowy, Analityk doświadczenia użytkowników (user experience analyst), Analityk finansowy, Analityk giełdowy, Analityk informacji i raportów medialnych, Analityk inwestycyjny, Analityk kredytowy, Analityk kryminalny, Analityk pracy, Analityk ruchu na stronach internetowych, Analityk sieci komputerowych, Analityk systemów teleinformatycznych, Analityk trendów rynkowych (cool hunter), Andragog, Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy), Animator gospodarczy do spraw przedsiębiorczości, Animator gospodarczy do spraw rozwoju regionalnego, Animator kultury, Animator rekreacji i organizacji czasu wolnego, Animator rynku książki, Ankieter, Antropolog, Antykwariusz, Aparatowy procesów chemicznych, Aparatowy produkcji drożdży, Aparatowy produkcji octu, Aparatowy produkcji wyrobów maczanych, Archeolog, Architekt, Architekt cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity architect), Architekt krajobrazu, Architekt stron internetowych, Architekt wnętrz, Architekt zieleni wewnątrz budynków, Archiwista, Archiwista dokumentów elektronicznych, Archiwista zakładowy, Arkadownik, Arteterapeuta, Artysta fotografik, Artysta grafik, Artysta malarz, Artysta rzeźbiarz, Astrofizyk, Astrolog, Astronom, Asystent do spraw księgowości, Asystent do spraw statystyki, Asystent do spraw wydawniczych, Asystent dyrektora, Asystent edukacji romskiej, Asystent fryzjera, Asystent kierownika produkcji filmowej / telewizyjnej, Asystent międzykulturowy, Asystent nauczyciela dziecka cudzoziemca, Asystent nauczyciela przedszkola, Asystent nauczyciela w szkole, Asystent operatora obrazu, Asystent osobisty (concierge), Asystent osoby niepełnosprawnej, Asystent parlamentarny, Asystent prawny, Asystent prokuratora, Asystent przetwarzania danych, Asystent radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Asystent reżysera filmowego, Asystent rodziny, Asystent sędziego, Asystent techniczny realizatora dźwięku, Asystent techniczny realizatora programu, Asystent usług pocztowych, Asystent usług telekomunikacyjnych, Asystent zarządu, Asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (doula), Asystentka stomatologiczna, Audiofonolog, Audytor cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity auditor), Audytor energetyczny, Audytor środowiskowy, Audytor/Kontroler, Automatyk, Automatyk sterowania ruchem kolejowym, Autor tekstów i sloganów reklamowych (copywriter)
