Kod zawodu ZUS dla astronoma to 211102, obejmujący prowadzenie obserwacji i pomiarów parametrów fizykochemicznych ciał niebieskich metodami fotometrii, spektrofotometrii i radioastronomii, w celu modelowania procesów dynamicznych oraz testowania modeli kosmologicznych. Pasujący kod PKD to 96.09.Z – pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana.
Dla przejrzystości najważniejsze kody przedstawiamy w krótkim zestawieniu:
| Kod | Klasyfikacja | Opis skrócony |
|---|---|---|
| 211102 | ZUS / zawód | astronom – prowadzenie obserwacji i pomiarów, analiza danych, testowanie modeli kosmologicznych |
| 96.09.Z | PKD | pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana |
Czym zajmuje się astronom?
Astronom bada ciała niebieskie i zjawiska kosmiczne, łącząc obserwacje empiryczne z analizą teoretyczną oraz zaawansowanym przetwarzaniem danych z teleskopów optycznych i radiowych, sond kosmicznych i kamer.
Rdzeniem pracy astronoma jest wieloletnia analiza obserwacji z użyciem specjalistycznej aparatury i oprogramowania – bez możliwości klasycznych eksperymentów laboratoryjnych.
W swojej pracy astronom opiera się na prawach fizyki (m.in. teorii względności i mechanice kwantowej), a także na wiedzy z chemii, optyki, inżynierii i informatyki.
Obowiązki astronoma
Do podstawowych zadań astronoma należą:
- prowadzenie obserwacji, doskonalenie metod badawczych i opracowywanie modeli teoretycznych dotyczących fizyki planet, satelitów oraz dynamiki w układzie planetarnym,
- radioastronomiczne obserwacje emisji promieniowania słonecznego, normalnych galaktyk i radiogalaktyk,
- badanie naturalnych i sztucznych małych ciał w Układzie Słonecznym,
- fotometryczne i spektroskopowe obserwacje zmian chemicznych gwiazd, chmur międzygwiezdnych, galaktyk i gromad galaktyk oraz analizowanie wyników, tworzenie i testowanie modeli,
- zbieranie informacji z astrometrii fotometrycznej i pozycyjnej,
- rozwiązywanie problemów mechaniki wielu ciał oraz opracowywanie metod dla nawigacji morskiej, lotniczej i badań kosmicznych,
- opracowywanie metod obserwacji, interpretacja wyników pracy zespołowej, przygotowywanie referatów i raportów oraz udział w konferencjach i seminariach,
- nadzór nad innymi pracownikami oraz wykonywanie zadań powiązanych z powyższymi.
Kluczowe są zarówno precyzja pomiarowa i rzetelna analiza danych, jak i umiejętność komunikacji wyników w środowisku naukowym.
Dodatkowe obowiązki obejmują:
- prowadzenie badań pyłu międzygwiezdnego, astrofizyki relatywistycznej, teoretycznej kosmologii, chmur międzygwiezdnych, własności asteroid i komet, statystyki obiektów pozagalaktycznych oraz wiatru słonecznego,
- szkolenie obserwatorów,
- obsługę teleskopów, obserwację wszechświata, analizę zjawisk kosmicznych oraz badanie składu chemicznego ciał niebieskich.
Wymagania i predyspozycje
W pracy astronoma liczą się zarówno cechy poznawcze, jak i kompetencje techniczne:
- wytrzymałość fizyczna i odporność na stres,
- dobra pamięć, dokładność i systematyczność,
- umiejętność wnikliwej obserwacji i wyodrębniania problemów na części,
- zdolność kojarzenia faktów i myślenia analitycznego,
- szybkie uczenie się i inteligencja,
- wysoka kultura osobista, cierpliwość i dociekliwość,
- umiejętności komputerowe, w tym programowanie i analiza danych,
- znajomość narzędzi do przetwarzania dużych zbiorów danych,
- komunikatywność i praca zespołowa.
Wymagane są również konkretne predyspozycje i wiedza dziedzinowa:
- sprawny układ mięśniowo-szkieletowy,
- dobry wzrok, słuch oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa,
- solidne podstawy z fizyki i matematyki,
- biegłość w informatyce, w tym w obsłudze programów do analizy danych,
- znajomość optyki i zasad pracy aparatury obserwacyjnej.
Połączenie silnych kompetencji ścisłych z praktyczną biegłością w analizie danych stanowi fundament skutecznej pracy badawczej astronoma.
Ścieżka kariery i rozwoju
Podstawą jest ukończenie pięcioletnich studiów magisterskich na kierunku astronomia, a w wielu przypadkach także doktorat. Studenci od wczesnych lat angażują się w badania, obserwacje i projekty naukowe.
Kierunek astronomia prowadzą m.in. następujące uczelnie:
- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu,
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
- Uniwersytet Jagielloński,
- Uniwersytet Warszawski,
- Uniwersytet Zielonogórski,
- Uniwersytet Wrocławski.
Kariera rozwija się poprzez publikacje, udział w konferencjach, pracę obserwacyjną (również w prestiżowych ośrodkach za granicą, np. w Chile czy na Hawajach) oraz współpracę międzynarodową.
Praktyczne kompetencje w redukcji i analizie danych astronomicznych oraz obsłudze zaawansowanego sprzętu znacząco podnoszą szanse na awans i udział w dużych projektach badawczych.
Gdzie pracuje astronom – firmy i branże
Ponad połowa specjalistów pracuje na uczelniach wyższych i w instytutach naukowych, łącząc dydaktykę z badaniami. Astronomowie znajdują zatrudnienie również w obserwatoriach, centrach kosmicznych, agencjach nawigacyjnych i firmach z sektora kosmicznego. Najczęstsze obszary zatrudnienia to:
- nauka i edukacja,
- badania kosmiczne i analiza danych satelitarnych,
- nawigacja morska i lotnicza,
- astrofizyka stosowana.
Rosnące znaczenie technologii kosmicznych i komercjalizacja sektora sprzyjają zapotrzebowaniu na ekspertów od danych i instrumentów obserwacyjnych.
Zarobki i perspektywy
Mediana zarobków brutto astronoma wynosi ok. 6000 zł (dane z 2015 r.; netto ok. 4300 zł po odliczeniach), przy czym poziom wynagrodzenia zależy od doświadczenia, stanowiska i instytucji.
Perspektywy pozostają obiecujące w nauce i sektorze kosmicznym, zwłaszcza wraz ze wzrostem projektów wykorzystujących dane satelitarne i instrumenty nowej generacji.
Zobacz też:
Administrator baz danych, Administrator nieruchomości, Administrator produkcji filmowej, Administrator produkcji filmowej i telewizyjnej, Administrator stron internetowych, Administrator systemów komputerowych, Administrator systemów poczty elektronicznej, Administrator zintegrowanych systemów zarządzania, Adwokat, Agent celny, Agent do spraw pozyskiwania gruntów, Agent do spraw zakupów, Agent klarujący, Agent ubezpieczeniowy, Agrochemik, Akredytowany asystent parlamentarny, Akrobata, Aktor, Aktor cyrkowy, Aktor lalkarz, Aktor scen muzycznych, Aktuariusz, Akupunkturzysta, Akwizytor, Alpinista przemysłowy, Analityk baz danych (data scientist), Analityk biznesowy, Analityk doświadczenia użytkowników (user experience analyst), Analityk finansowy, Analityk giełdowy, Analityk informacji i raportów medialnych, Analityk inwestycyjny, Analityk kredytowy, Analityk kryminalny, Analityk pracy, Analityk ruchu na stronach internetowych, Analityk sieci komputerowych, Analityk systemów teleinformatycznych, Analityk trendów rynkowych (cool hunter), Andragog, Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy), Animator gospodarczy do spraw przedsiębiorczości, Animator gospodarczy do spraw rozwoju regionalnego, Animator kultury, Animator rekreacji i organizacji czasu wolnego, Animator rynku książki, Ankieter, Antropolog, Antykwariusz, Aparatowy procesów chemicznych, Aparatowy produkcji drożdży, Aparatowy produkcji octu, Aparatowy produkcji wyrobów maczanych, Archeolog, Architekt, Architekt cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity architect), Architekt krajobrazu, Architekt stron internetowych, Architekt wnętrz, Architekt zieleni wewnątrz budynków, Archiwista, Archiwista dokumentów elektronicznych, Archiwista zakładowy, Arkadownik, Arteterapeuta, Artysta fotografik, Artysta grafik, Artysta malarz, Artysta rzeźbiarz, Astrofizyk, Astrolog, Asystent do spraw księgowości, Asystent do spraw statystyki, Asystent do spraw wydawniczych, Asystent dyrektora, Asystent edukacji romskiej, Asystent fryzjera, Asystent kierownika produkcji filmowej / telewizyjnej, Asystent międzykulturowy, Asystent nauczyciela dziecka cudzoziemca, Asystent nauczyciela przedszkola, Asystent nauczyciela w szkole, Asystent operatora dźwięku, Asystent operatora obrazu, Asystent osobisty (concierge), Asystent osoby niepełnosprawnej, Asystent parlamentarny, Asystent prawny, Asystent prokuratora, Asystent przetwarzania danych, Asystent radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Asystent reżysera filmowego, Asystent rodziny, Asystent sędziego, Asystent techniczny realizatora dźwięku, Asystent techniczny realizatora programu, Asystent usług pocztowych, Asystent usług telekomunikacyjnych, Asystent zarządu, Asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (doula), Asystentka stomatologiczna, Audiofonolog, Audytor cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity auditor), Audytor energetyczny, Audytor środowiskowy, Audytor/Kontroler, Automatyk, Automatyk sterowania ruchem kolejowym, Autor tekstów i sloganów reklamowych (copywriter)
