Aparatowy produkcji wyrobów maczanych – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 814101.

Pasujące kody PKD: 17.29.Z (Produkcja pozostałych wyrobów z papieru i tektury).

Czym zajmuje się aparatowy produkcji wyrobów maczanych?

Aparatowy produkcji wyrobów maczanych to specjalista odpowiedzialny za obsługę i nadzór nad urządzeniami mechanicznymi, półautomatycznymi oraz automatycznymi używanymi do przygotowywania mieszanek lateksowych i wytwarzania gumowych produktów maczanych.

To kluczowa rola łącząca obsługę maszyn z kontrolą jakości, zapewniająca stabilną i powtarzalną produkcję wyrobów gumowych. Do typowych produktów należą m.in. rękawice chirurgiczne i techniczne, czepki kąpielowe, balony, prezerwatywy oraz dętki do piłek.

Choć opis zawodu wskazuje przede wszystkim na branżę gumową i lateksową, kod PKD 17.29.Z klasyfikuje go w obszarze produkcji pozostałych wyrobów z papieru i tektury (np. etykietki, filtry, cewki, szpulki, nasadki, korytka do jajek, ozdoby papierowe). W praktyce aparatowy może nadzorować procesy maczania również w pokrewnych gałęziach przemysłu papierniczego lub opakowaniowego, gdzie lateks stosowany jest w specjalistycznych powłokach i wyrobach.

Obowiązki i codzienne zadania

Główne obowiązki aparatowego koncentrują się na zapewnieniu ciągłości i jakości produkcji. Do kluczowych zadań należą:

• obsługa urządzeń do sporządzania mieszanek lateksowych, w tym dozowanie składników i kontrola parametrów mieszania,
• nadzór nad maszynami do maczania, suszenia i wulkanizacji, łącznie z ustawianiem i korektą parametrów procesu,
• monitorowanie produkcji wyrobów (rękawice, czepki, balony, prezerwatywy), w tym kontrola grubości powłok i jednorodności,
• diagnozowanie i usuwanie awarii urządzeń mechanicznych, półautomatycznych i automatycznych,
• kontrola jakości – testy wytrzymałości, szczelności i zgodności z normami (np. medycznymi dla rękawic chirurgicznych),
• prowadzenie dokumentacji produkcyjnej, raportowanie usterek i sugestie optymalizacyjne,
• zapewnienie bezpieczeństwa pracy, w tym stosowanie ŚOI i przestrzeganie norm BHP w środowisku z lateksem i chemikaliami.

W ramach PKD 17.29.Z kompetencje mogą obejmować także produkcję filtrów czy form opakowaniowych, gdzie maczanie wspiera procesy formowania i uszlachetniania.

Wymagania i kwalifikacje

Aby skutecznie pracować na tym stanowisku, przydają się poniższe kwalifikacje:

• Wykształcenie – podstawowe lub średnie techniczne; preferowane profile: mechaniczne, chemiczne lub papiernicze (np. technik papiernictwa powiązany z PKD 17.29.Z);
• Umiejętności – obsługa maszyn produkcyjnych, podstawy chemii lateksu i procesów wulkanizacji, umiejętność czytania schematów technicznych;
• Certyfikaty – uprawnienia na wózki widłowe, UDT do obsługi urządzeń ciśnieniowych, aktualne szkolenia BHP i PPOŻ;
• Doświadczenie – praktyka w przemyśle gumowym lub papierniczym; często wymagane staże lub praktyki zawodowe;
• Cechy osobowości – precyzja, odpowiedzialność, odporność na pracę zmianową oraz w środowisku wilgotnym i chemicznym.

Nie ma formalnych wymogów unijnych dla tego zawodu, jednak cenione są doświadczenie w automatyzacji i umiejętności pracy z systemami sterowania.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Karierę zwykle rozpoczyna się od stanowiska pomocnika aparatowego lub operatora maszyn. Po 2–5 latach możliwy jest awans na aparatowego, a następnie mistrza zmianowego lub brygadzistę. Dalszy rozwój obejmuje:

• Kierownik linii produkcyjnej – często po studiach (np. inżynieria polimerów) lub studiach podyplomowych;
• Inżynier procesu – z kompetencjami w optymalizacji, automatyce i jakości;
• Specjalista ds. utrzymania ruchu – z certyfikatami z zakresu automatyki i diagnostyki maszyn.

Przydatne szkolenia i certyfikacje to m.in.:

• kursy SEP (energetyczne),
• Lean Manufacturing,
• Six Sigma.

Branża PKD 17.29.Z notuje wzrost przychodów (CAGR 9,69% od 2017 r.), a średni roczny przyrost to ok. 371 tys. zł; najsilniejsze regiony to woj. wielkopolskie (17,5%), mazowieckie (15,3%) i śląskie (13,3%).

Gdzie pracować? Firmy i branże

Stanowisko aparatowego występuje głównie w poniższych obszarach:

• Przemysł gumowy i lateksowy – producenci rękawic medycznych, prezerwatyw i wyrobów maczanych (często w powiązaniu z procesami typowymi dla PKD 17.29.Z w zakresie specjalistycznych form i pokryć);
• Branża papiernicza i opakowaniowa – firmy z PKD 17.29.Z (np. POLKAR, WPS, GERMANIA MINT PACKAGING, RIBONTECH, DRUKARNIA WEJHERPLAST), produkcja filtrów, cewek i opakowań papierowych z użyciem powłok i klejów lateksowych;
• Inne sektory – medyczny (rękawice), sportowy (dętki), łazienkowy (czepki).

Forma zatrudnienia: najczęściej JDG – 76,5%, spółki z o.o. – 11,9% oraz spółki cywilne – 7,3%. Kluczowe regiony: Wielkopolska, Mazowsze, Śląsk. Przeciętny przychód firm: 5,2 mln zł, zysk: 290 tys. zł (2023).

Zarobki i warunki pracy

Najważniejsze informacje o wynagrodzeniu i środowisku pracy przedstawia poniższe zestawienie:

Perspektywy i rady dla kandydatów

Zawód jest stabilny dzięki trwałemu popytowi na wyroby medyczne i opakowaniowe, a postępująca automatyzacja zwiększa zapotrzebowanie na wykwalifikowanych operatorów.

Praktyka w firmach z PKD 17.29.Z oraz certyfikaty UDT i szkolenia BHP to najszybsza droga do wejścia do zawodu i awansu.