Kod zawodu ZUS dla analityka kryminalnego to 261911.
Pasujące kody PKD to:
- 63.12.Z – Działalność portali internetowych;
- 71.20.B – Pozostała analiza techniczna;
- 72.20.Z – Badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych;
- 80.30.Z – Działalność detektywistyczna;
- 84.22.Z – Obrona narodowa.
Analityk kryminalny zajmuje się analizą danych dotyczących przestępstw, przestępców lub przestępczości oraz prognozowaniem w tych obszarach, wspierając organy ścigania w wykrywaniu i zapobieganiu przestępstwom.
Kim jest analityk kryminalny i czym się zajmuje?
Analityk kryminalny to wyspecjalizowany specjalista, najczęściej funkcjonariusz Policji, prokuratury lub innych służb, łączący wiedzę z kryminologii, informatyki i analizy danych.
Jego rola polega na przetwarzaniu informacji operacyjnych i procesowych w celu wspomagania śledztw, spraw operacyjnych oraz decyzji strategicznych. W Policji analityk musi posiadać przeszkolenie zgodnie z Zarządzeniem nr 1012 KGP z 23 września 2004 r.
Analizy wykorzystuje się zwłaszcza w sprawach wielowątkowych, o dużym zasięgu terytorialnym lub wymagających wysokiej specjalizacji.
W praktyce analityk wspiera procesy wykrywcze, operacyjne i strategiczne, analizując materiały źródłowe, takie jak dane z systemów informatycznych, logi telefonów BTS, przepływy finansowe czy akta postępowań. Celem jest zrealizowanie założeń zleceniodawcy, np. identyfikacja sprawcy, struktury przestępczej czy ukrycia nielegalnych środków.
Obowiązki analityka kryminalnego
Analityk łączy dane operacyjne, telekomunikacyjne i finansowe, aby wytypować sprawców, zmapować powiązania i zaproponować najbardziej skuteczne kierunki działań.
Do kluczowych zadań należy:
- wykonywanie analiz kryminalnych na potrzeby postępowań przygotowawczych, kontrolnych, realizacyjnych oraz spraw operacyjnych,
- pozyskiwanie informacji z systemów informatycznych służb, organów krajowych i zagranicznych,
- przetwarzanie danych w celu rozpoznawania organizacji przestępczych – ich lokalizacji, działalności, składu i struktury,
- wspieranie czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych oraz kontrolnych,
- doradzanie kierownictwu w alokacji zasobów, ukierunkowywaniu działań, kontroli punktów zapalnych i inicjatywach antyprzestępczych,
- uczestnictwo w grupach zadaniowych do sporządzania analiz,
- udzielanie konsultacji na temat metod analizy kryminalnej, metodologii informatycznej i źródeł dowodów,
- sporządzanie raportów i wizualizacji powiązań (np. struktury przestępcze, przepływy finansowe) oraz analiza danych z baz, takich jak System Meldunku Informacyjnego.
Codzienna praca obejmuje przegląd danych, selekcję numerów telefonów, analizę akt i współpracę z prokuratorami oraz zespołami śledczymi.
Wymagania i kwalifikacje
Kandydaci w Policji przechodzą postępowanie selekcyjne weryfikujące wiedzę merytoryczną, predyspozycje psychologiczne i umiejętności analityczne, a następnie kierowani są na specjalistyczne szkolenie.
Wymagania formalne obejmują:
- status policjanta z odpowiednim przeszkoleniem lub urzędnika prokuratury wspierającego prokuratora,
- znajomość podstaw prawa karnego, postępowania karnego i zasad pracy operacyjnej,
- gotowość do pracy z informacjami wrażliwymi oraz zachowanie wysokich standardów etycznych,
- umiejętność współpracy z zespołami śledczymi i biegłymi,
- ciągłe podnoszenie kwalifikacji w obszarach analizy danych i technologii.
Kompetencje kluczowe to:
- biegłość w narzędziach analizy danych i wizualizacji informacji,
- umiejętność łączenia i interpretacji informacji wywiadowczych z wielu źródeł,
- myślenie krytyczne, wnioskowanie i precyzyjna komunikacja w raportach,
- rozumienie technologii telekomunikacyjnych (np. analizy BTS) i finansowych (np. śledzenie przepływów),
- skrupulatność, poufność i odporność na presję czasu.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka często zaczyna się od służby w Policji lub prokuraturze, z typowaniem i selekcją na stanowisko analityka po zdobyciu doświadczenia operacyjnego. Rozwój obejmuje doskonalenie metod analizy kryminalnej, udział w grupach zadaniowych i wdrażanie systemów analitycznych.
Możliwy jest awans do ról strategicznych, np. w departamentach analizy w Komendzie Głównej Policji lub jednostkach prokuratury wyższego szczebla. Szkolenia KGP i ciągłe kształcenie zapewniają nadążanie za nowymi technologiami, w tym analizą BTS i big data.
Gdzie pracować jako analityk kryminalny? Branże i firmy
Zawód dominuje w sektorze publicznym, ale otwiera drzwi do sektora prywatnego:
| Branża/sektor | Przykładowe miejsca pracy | Powiązane kody PKD |
|---|---|---|
| Służby mundurowe | Policja (komórki analizy kryminalnej), CBA | 84.22.Z (Obrona narodowa) |
| Prokuratura | Jednostki prokuratury okręgowej/apelacyjnej, departamenty analizy | brak bezpośredniego PKD (wsparcie procesów karnych) |
| Sektor prywatny | Agencje detektywistyczne, firmy ochroniarskie | 80.30.Z (Działalność detektywistyczna) |
| Badania i analizy | Firmy badawcze, think tanki ds. bezpieczeństwa | 71.20.B, 72.20.Z |
| IT i media | Portale analityczne, dostawcy oprogramowania do analizy danych kryminalnych | 63.12.Z |
Zawód zyskuje znaczenie także poza Policją, m.in. w bezpieczeństwie prywatnym oraz badaniach naukowych.
Narzędzia i codzienne wyzwania
Analitycy pracują z dużymi, różnorodnymi zbiorami danych – od informacji operacyjnych, przez zapisy telekomunikacyjne, po ślady finansowe – przekształcając je w użyteczną wiedzę dla śledczych.
Najczęściej wykorzystywane narzędzia to:
- bazy danych i rejestry (np. System Meldunku Informacyjnego),
- narzędzia do analizy BTS, billingów i geolokalizacji,
- oprogramowanie do wizualizacji sieci powiązań i analizy grafowej,
- rozwiązania do analizy przepływów finansowych i identyfikacji wzorców (np. nadużycia, pranie pieniędzy),
- środowiska do obróbki i integracji danych (ETL, hurtownie danych, skrypty).
Typowe wyzwania obejmują:
- skalę i różnorodność źródeł danych oraz konieczność ich ujednolicenia,
- weryfikację jakości i wiarygodności informacji,
- łączenie wątków między różnymi postępowaniami i jednostkami,
- presję czasu i priorytetyzację zadań w sprawach wysokiego ryzyka,
- etyczne i zgodne z prawem przetwarzanie danych wrażliwych.
Analiza kryminalna wspiera nie tylko wykrywanie, ale i zapobieganie przestępczości, czyniąc ten zawód kluczowym w nowoczesnym systemie bezpieczeństwa.
Zobacz też:
Administrator baz danych, Administrator nieruchomości, Administrator produkcji filmowej, Administrator produkcji filmowej i telewizyjnej, Administrator stron internetowych, Administrator systemów komputerowych, Administrator systemów poczty elektronicznej, Administrator zintegrowanych systemów zarządzania, Adwokat, Agent celny, Agent do spraw pozyskiwania gruntów, Agent do spraw zakupów, Agent klarujący, Agent ubezpieczeniowy, Agrochemik, Akredytowany asystent parlamentarny, Akrobata, Aktor, Aktor cyrkowy, Aktor lalkarz, Aktor scen muzycznych, Aktuariusz, Akupunkturzysta, Akwizytor, Alpinista przemysłowy, Analityk baz danych (data scientist), Analityk biznesowy, Analityk doświadczenia użytkowników (user experience analyst), Analityk finansowy, Analityk giełdowy, Analityk informacji i raportów medialnych, Analityk inwestycyjny, Analityk kredytowy, Analityk pracy, Analityk ruchu na stronach internetowych, Analityk sieci komputerowych, Analityk systemów teleinformatycznych, Analityk trendów rynkowych (cool hunter), Andragog, Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy), Animator gospodarczy do spraw przedsiębiorczości, Animator gospodarczy do spraw rozwoju regionalnego, Animator kultury, Animator rekreacji i organizacji czasu wolnego, Animator rynku książki, Ankieter, Antropolog, Antykwariusz, Aparatowy procesów chemicznych, Aparatowy produkcji drożdży, Aparatowy produkcji octu, Aparatowy produkcji wyrobów maczanych, Archeolog, Architekt, Architekt cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity architect), Architekt krajobrazu, Architekt stron internetowych, Architekt wnętrz, Architekt zieleni wewnątrz budynków, Archiwista, Archiwista dokumentów elektronicznych, Archiwista zakładowy, Arkadownik, Arteterapeuta, Artysta fotografik, Artysta grafik, Artysta malarz, Artysta rzeźbiarz, Astrofizyk, Astrolog, Astronom, Asystent do spraw księgowości, Asystent do spraw statystyki, Asystent do spraw wydawniczych, Asystent dyrektora, Asystent edukacji romskiej, Asystent fryzjera, Asystent kierownika produkcji filmowej / telewizyjnej, Asystent międzykulturowy, Asystent nauczyciela dziecka cudzoziemca, Asystent nauczyciela przedszkola, Asystent nauczyciela w szkole, Asystent operatora dźwięku, Asystent operatora obrazu, Asystent osobisty (concierge), Asystent osoby niepełnosprawnej, Asystent parlamentarny, Asystent prawny, Asystent prokuratora, Asystent przetwarzania danych, Asystent radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Asystent reżysera filmowego, Asystent rodziny, Asystent sędziego, Asystent techniczny realizatora dźwięku, Asystent techniczny realizatora programu, Asystent usług pocztowych, Asystent usług telekomunikacyjnych, Asystent zarządu, Asystentka kobiety w czasie ciąży i porodu (doula), Asystentka stomatologiczna, Audiofonolog, Audytor cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity auditor), Audytor energetyczny, Audytor środowiskowy, Audytor/Kontroler, Automatyk, Automatyk sterowania ruchem kolejowym, Autor tekstów i sloganów reklamowych (copywriter)
