Aktuariusz – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 212001

Kod PKD – 66.29.Z – Pozostała działalność wspomagająca ubezpieczenia i fundusze emerytalne

Kim jest aktuariusz?

Aktuariusz to specjalista zajmujący się analizą ryzyka finansowego, głównie w branży ubezpieczeniowej. Wykorzystuje metody matematyczne i statystyczne do oceny prawdopodobieństwa zdarzeń losowych, ich skutków finansowych oraz do wyceny zobowiązań i produktów finansowych.

Zakres obowiązków

Prace aktuariusza obejmują szerokie spektrum zadań związanych z oceną i zarządzaniem ryzykiem finansowym. Do jego głównych obowiązków należą:

Działalność taryfikacyjna i ubezpieczeniowa

W tym obszarze aktuariusz odpowiada m.in. za następujące działania:

• budowanie taryf ubezpieczeniowych i ustalanie wysokości składek dla różnych rodzajów ubezpieczeń (komunikacyjnych, majątkowych, na życie),
• opracowywanie wzorów i podstaw matematycznych kalkulacji składek,
• opiniowanie projektów taryf i zasad technicznych wszystkich rodzajów ubezpieczeń,
• tworzenie i doskonalenie produktów ubezpieczeniowych.

Zarządzanie rezerwami i kapitałem

Poniższe zadania wspierają bezpieczeństwo finansowe i zgodność regulacyjną organizacji:

• obliczanie i ustalanie zasad rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym rezerwy matematycznej i bilansowej,
• ustalanie wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz opiniowanie sprawozdania rocznego,
• kontrolowanie aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,
• wyliczanie marginesu wypłacalności,
• obliczanie kapitałowych wymogów wypłacalności,
• ustalanie wartości składników zaliczanych do środków własnych.

Analiza ryzyka i planowanie

Aktuariusz wspiera decyzje biznesowe poprzez modelowanie i kwantyfikację ryzyka:

• analiza ryzyka ubezpieczeniowo-finansowego,
• kalkulacja ryzyka: ubezpieczeniowego, rynkowego, kredytowego i operacyjnego,
• budowa modeli predykcyjnych szkodowości klientów,
• modelowanie parametrów ekonomicznych i nieekonomicznych, w tym szkodowości i zachowań ubezpieczonych,
• budowa modeli przepływów finansowych.

Badania rynkowe i strategiczne

W oparciu o dane rynkowe aktuariusz formułuje rekomendacje strategiczne:

• ustalanie założeń do nowych form sprzedaży usług ubezpieczeniowych na podstawie badań rynku w kraju i za granicą,
• prowadzenie analiz aktuarialnych portfela: poziomu szkodowości, rentowności i taryf składek,
• monitorowanie rynku i sygnalizowanie zmian w popycie na ochronę ubezpieczeniową,
• analiza danych portfelowych.

Raportowanie i wycena

Regularne raportowanie i wycena wspierają transparentność oraz decyzje zarządcze:

• sporządzanie rocznego raportu o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji,
• wycena portfeli zobowiązań ubezpieczeniowych i ustalanie wartości firmy,
• przygotowywanie raportów zarządczych i regulacyjnych,
• wykonywanie wyliczeń polisowych.

Pozostałe zadania

Do dodatkowych obowiązków należą prace przekrojowe i nadzorcze:

• prowadzenie analizy rynku ubezpieczeniowego w zakresie potrzeb na ochronę reasekuracyjną oraz kalkulacji rachunku reasekuracyjnego,
• wycena rezerw na świadczenia pracownicze,
• zarządzanie aktywami,
• wycena instrumentów finansowych,
• nadzorowanie innych pracowników,
• informowanie zarządu o ujawnionych faktach mogących wskazywać na popełnienie przestępstwa lub naruszenie przepisów.

Wymagania zawodowe

Aby pracować jako aktuariusz, konieczne jest posiadanie solidnego przygotowania teoretycznego i praktycznego:

• wykształcenie wyższe – w kierunkach takich jak matematyka, statystyka, informatyka, ekonomia lub finanse;
• umiejętności matematyczne i statystyczne – na wysokim poziomie;
• znajomość metod analizy finansowej i modelowania – w tym modelowania matematycznego;
• certyfikacje zawodowe – członkowie rzeczywiści Polskiego Stowarzyszenia Aktuariuszy podlegają obowiązkowi stałego doskonalenia, spełniają standardy wykonywania zawodu i przestrzegają Kodeksu Etyki Stowarzyszenia;
• umiejętności informatyczne – w tym obsługa specjalistycznego oprogramowania;
• znajomość przepisów prawnych – dotyczących ubezpieczeń i funduszy emerytalnych;
• zdolności analityczne i komunikacyjne – umożliwiające klarowną prezentację wyników.

Branże i miejsca pracy

Aktuariusze znajdują zatrudnienie w różnych sektorach:

• firmy ubezpieczeniowe – każde towarzystwo ubezpieczeniowe na polskim rynku ma obowiązek zatrudniania aktuariusza;
• firmy reasekuracyjne – wsparcie w kalkulacji i optymalizacji programów reasekuracyjnych;
• fundusze emerytalne i programy emerytalne – wycena zobowiązań i analiza długoterminowych ryzyk;
• firmy konsultingowe – projekty doradcze i audyty aktuarialne;
• fundusze inwestycyjne – modelowanie ryzyka i wycena instrumentów finansowych;
• instytucje finansowe i banki – zarządzanie ryzykiem, ALM i raportowanie regulacyjne.

Ścieżka kariery i rozwoju

Zawód aktuariusza oferuje liczne możliwości awansu i rozwoju zawodowego. Przykładowa ścieżka rozwoju wygląda następująco:

1. początek kariery – stanowiska pracownika analitycznego lub asystenta aktuariusza w firmach ubezpieczeniowych lub konsultingowych;
2. poziom średni – samodzielne stanowiska aktuariusza i realizacja zadań end-to-end;
3. poziom zaawansowany – kierownik zespołu aktuariuszy, główny aktuariusz, starszy aktuariusz;
4. stanowiska menedżerskie – awans do ról kierowniczych, współtworzenie strategii finansowej organizacji;
5. specjalizacja – ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia majątkowe, fundusze emerytalne, reasekuracja;
6. rozwój kwalifikacji – certyfikacje zawodowe, udział w konferencjach branżowych, ciągłe podnoszenie kompetencji.

Perspektywy zawodowe

Zawód aktuariusza charakteryzuje się wysokim zapotrzebowaniem na rynku pracy, szczególnie w Polsce, gdzie sektor ubezpieczeń dynamicznie się rozwija. Regulacyjne wymogi dotyczące zatrudniania aktuariuszy w towarzystwach ubezpieczeniowych gwarantują stabilny popyt na specjalistów w tej dziedzinie. Rozwijające się rynki funduszy emerytalnych i programów pracowniczych dodatkowo poszerzają możliwości zatrudnienia.

Zawód oferuje wynagrodzenia na wysokim poziomie, stabilne warunki pracy oraz szybkie ścieżki awansu dla osób o wysokich kwalifikacjach i zaangażowaniu.