Kod zawodu ZUS: 221268.
Aby ułatwić klasyfikację działalności, poniżej zebrano najczęściej stosowane kody PKD powiązane z tym zawodem:
| Kod PKD | Opis działalności |
|---|---|
| 86.22.Z | praktyka lekarska specjalistyczna |
| 86.10.Z | działalność szpitali |
| 86.21.Z | praktyka lekarska ogólna |
| 46.46.Z | sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych |
| 86.90.D | działalność paramedyczna |
| 21.20.Z | produkcja leków |
| 47.73.Z | sprzedaż detaliczna wyrobów farmaceutycznych |
| 87.20.Z | pomoc społeczna z zakwaterowaniem |
| 86.90.C | praktyka pielęgniarek i położnych |
| 20.53.Z | produkcja olejków eterycznych |
Lekarz – specjalista zdrowia publicznego to ekspert odpowiedzialny za ochronę, promocję i poprawę zdrowia całych populacji, a nie wyłącznie pojedynczych pacjentów.
Rozpoznaje czynniki ryzyka zdrowotnego, wdraża działania zapobiegawcze oraz edukuje w zakresie determinantów zdrowia, łącząc perspektywę interdyscyplinarną i wielosektorową. Priorytetem jest prewencja na poziomie populacyjnym oraz szybkie reagowanie na zagrożenia zdrowotne.
Czym się zajmuje lekarz – specjalista zdrowia publicznego?
Zawód ten łączy medycynę z zarządzaniem, epidemiologią i naukami społecznymi. Specjalista analizuje stan zdrowia społeczności, planuje programy profilaktyczne i wpływa na politykę zdrowotną państwa.
Kluczowe obszary działalności
Do najważniejszych obszarów działalności należą:
- ochrona populacji – zapobieganie i reagowanie na zagrożenia epidemiologiczne oraz środowiskowe;
- promocja zdrowia – edukacja zdrowotna i wspieranie prozdrowotnych zachowań w społecznościach;
- polityka zdrowotna – projektowanie rozwiązań opartych na dowodach naukowych i ocenie efektów interwencji.
Wymagania edukacyjne i formalne
Aby zostać lekarzem – specjalistą zdrowia publicznego, należy ukończyć 6‑letnie studia medyczne, zdać LEK i uzyskać Prawo Wykonywania Zawodu (PWZ). Następnie realizuje się specjalizację z zdrowia publicznego trwającą zwykle ok. 5 lat (tryb rezydencki lub pozarezydencki zgodnie z programem Ministerstwa Zdrowia).
Dodatkowe warunki
W praktyce wymagane są również następujące warunki:
- pełna zdolność do czynności prawnych,
- stan zdrowia umożliwiający pracę,
- nienaganna postawa etyczna zgodna z Kodeksem Etyki Lekarskiej,
- dla cudzoziemców: co najmniej 3‑letnie doświadczenie specjalistyczne w ciągu ostatnich 5 lat.
Lekarze podlegają przepisom ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (1996), która określa standardy wykonywania zawodu.
Obowiązki zawodowe
Obowiązki wynikają z programu specjalizacji oraz ustawy o zawodach lekarza. Specjalista ocenia stan zdrowia populacji, planuje interwencje i zarządza zasobami w systemie ochrony zdrowia.
Główne zadania
W codziennej pracy do głównych zadań należą:
- ocena stanu zdrowia i potrzeb zdrowotnych populacji na podstawie wskaźników, rejestrów i badań terenowych,
- analiza czynników środowiskowych wpływających na zdrowie,
- określanie czynników ryzyka oraz promowanie programów profilaktycznych na poziomie polityki zdrowotnej,
- planowanie i prowadzenie działań promocyjnych, programów profilaktycznych oraz inicjatyw instytucjonalnych,
- kierowanie środkami finansowymi i koordynacja działań w sytuacjach kryzysowych,
- uczestnictwo w kształtowaniu polityki zdrowotnej państwa,
- udzielanie pomocy doraźnej w nagłych zagrożeniach życia,
- kierowanie zakładami opieki zdrowotnej z wykorzystaniem rachunku ekonomicznego, marketingu i narzędzi zarządzania,
- sprawowanie funkcji kierowniczych i nadzorczych w ochronie zdrowia,
- doskonalenie wiedzy poprzez kształcenie ustawiczne,
- kierowanie specjalizacją innych lekarzy w zdrowiu publicznym oraz szkolenie personelu medycznego,
- prowadzenie badań naukowych i publikowanie wyników.
Podczas wykonywania obowiązków, zwłaszcza w warunkach kryzysowych, specjaliści korzystają z rozszerzonej ochrony prawnej właściwej dla funkcjonariuszy publicznych.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Początek kariery
Po studiach medycznych odbywa się 13‑miesięczny staż podyplomowy, zdaje LEK i uzyskuje PWZ. Następnie rozpoczyna się specjalizację w zdrowiu publicznym (moduły: epidemiologia, zarządzanie, promocja zdrowia).
Etapy rozwoju
Standardowa ścieżka awansu wygląda następująco:
- rezydentura lub szkolenie pozarezydenckie – zdobycie umiejętności oceny populacyjnej i planowania interwencji,
- po uzyskaniu tytułu specjalisty – stanowiska kierownicze w sanepidach, szpitalach czy Ministerstwie Zdrowia,
- doskonalenie kompetencji: kursy podyplomowe, konferencje, udział w badaniach naukowych,
- możliwość dalszej specjalizacji oraz rola wykładowcy akademickiego.
Perspektywy zawodowe rosną wraz z wyzwaniami takimi jak pandemie, starzenie się populacji i zmiany klimatyczne – ustawa o zdrowiu publicznym wzmacnia rolę specjalistów.
Miejsca pracy i branże
Specjaliści pracują w sektorze publicznym i prywatnym – zarówno w instytucjach ochrony zdrowia, jak i poza nimi. Pasujące kody PKD potwierdzają szerokie spektrum zastosowań kompetencji.
Główne miejsca zatrudnienia
Najczęstsze miejsca pracy to:
- stacje sanitarno‑epidemiologiczne (sanepid),
- szpitale i przychodnie (PKD 86.10.Z, 86.22.Z),
- Ministerstwo Zdrowia i urzędy marszałkowskie – tworzenie i wdrażanie polityki zdrowotnej,
- firmy farmaceutyczne: produkcja i sprzedaż hurtowa/detaliczna (PKD 21.20.Z, 46.46.Z, 47.73.Z),
- placówki pomocy społecznej i podmioty paramedyczne (PKD 87.20.Z, 86.90.D),
- uczelnie i instytuty naukowe – badania oraz dydaktyka.
Branże
Najczęściej spotykane branże to:
- ochrona zdrowia,
- farmacja,
- administracja publiczna,
- pomoc społeczna.
Perspektywy i znaczenie zawodu
Lekarz – specjalista zdrowia publicznego odgrywa kluczową rolę w prewencji i zarządzaniu kryzysami zdrowotnymi, łącząc wiedzę medyczną z zarządzaniem oraz naukami społecznymi.
Znaczenie tej profesji stale rośnie – od monitorowania wskaźników zdrowotnych, przez projektowanie programów profilaktycznych, po koordynację odpowiedzi systemu na zdarzenia nadzwyczajne.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
