Kod zawodu ZUS: 221277.
Pasujące kody PKD:
- 72.19.Z – badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych;
- 86.10.Z – działalność szpitali;
- 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna;
- 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna;
- 86.90.D – działalność paramedyczna.
Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej to wysoko wyspecjalizowany medyk, który rozpoznaje, różnicuje i leczy (z wyłączeniem metod chirurgicznych) choroby związane z wrodzonymi wadami metabolizmu u dzieci i młodzieży.
Sprawuje nadzór zdrowotny, organizuje profilaktykę, monitoruje leczenie, promuje zdrowie i zapobiega chorobom metabolicznym.
Czym się zajmuje zawód lekarza specjalisty pediatrii metabolicznej?
Specjalista ten skupia się na wrodzonych wadach metabolizmu, czyli rzadkich zaburzeniach genetycznych wpływających na procesy biochemiczne w organizmie dziecka, takich jak fenyloketonuria czy galaktozemia. Zajmuje się diagnostyką, terapią przyczynową i objawową w warunkach szpitalnych i ambulatoryjnych, z naciskiem na leczenie żywieniowe oraz monitorowanie pacjentów od noworodków po nastolatków.
Zawód łączy wiedzę z pediatrii, genetyki klinicznej, biochemii i żywienia. Lekarz współpracuje z rodzinami, łagodząc ich niepokój, i koordynuje opiekę multidyscyplinarną, w tym z dietetykami, genetykami i psychologami. Kluczowe jest wczesne wykrywanie poprzez badania przesiewowe noworodków, co pozwala uniknąć nieodwracalnych powikłań.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki są złożone i obejmują zarówno pracę kliniczną, jak i administracyjną oraz naukową. Główne zadania to:
- rozpoznawanie i leczenie chorób metabolicznych u dzieci – w tym dobór i interpretacja badań laboratoryjnych (biochemicznych, bakteriologicznych, histologicznych, immunologicznych), testów prowokacyjnych, biopsji oraz analiz molekularnych, z uwzględnieniem czynników analitycznych, fizjologicznych i żywieniowych;
- nawiązywanie kontaktu z chorym dzieckiem i rodziną – wyjaśnianie procedur i planu terapii, łagodzenie lęku oraz wsparcie w codziennej opiece;
- kierowanie na badania dodatkowe i konsultacje – koordynacja opinii innych specjalistów, w tym orzekanie o rehabilitacji, niezdolności do nauki czy niepełnosprawności;
- organizowanie przewlekłej opieki – prowadzenie dokumentacji medycznej, wydawanie opinii i zaświadczeń, edukacja pacjenta i rodziny;
- pełnienie dyżurów medycznych – udzielanie konsultacji specjalistycznych lekarzom POZ oraz innym podmiotom leczniczym;
- samokształcenie – stałe aktualizowanie wiedzy poprzez sympozja, szkolenia i konferencje;
- dodatkowe obowiązki – wykonywanie praktyki lekarskiej (indywidualnej lub grupowej), kierowanie kliniką, oddziałem lub poradnią, kierowanie specjalizacją, współpraca z ośrodkami krajowymi i zagranicznymi, szkolenie personelu medycznego, współpraca z organizacjami pacjentów, prowadzenie badań naukowych i publikacje.
W praktyce obejmuje to m.in. hospitalizacje bez skierowania przy nieprawidłowych wynikach badań przesiewowych noworodków oraz nadzór nad poradniami chorób metabolicznych.
Wymagania i ścieżka kariery
Aby zostać specjalistą, lekarz musi ukończyć studia medyczne i uzyskać prawo wykonywania zawodu. Specjalizacja w pediatrii metabolicznej trwa 5 lat – moduł podstawowy (3 lata, 783 dni robocze + 18 dni samokształcenia, w tym 66 tygodni stażu podstawowego z co najmniej 40 dniami w poradni) i moduł specjalistyczny (2 lata, 522 dni robocze + 12 dni samokształcenia).
Staże kierunkowe obejmują m.in.:
- izbę przyjęć/SOR (24 tygodnie),
- poradnię POZ (8 tygodni),
- szpital pierwszego/danego stopnia (co najmniej 6 miesięcy).
Obowiązkowe elementy szkolenia to:
- kurs „Wprowadzenie do pediatrii metabolicznej” (40 godzin),
- kolokwia,
- sprawdziany praktyczne,
- udział w konferencjach (z prezentacjami).
Rezydent pracuje średnio 10 godzin i 5 minut tygodniowo lub w systemie zmianowym do 48 godzin tygodniowo, z dyżurami (za zgodą kierownika). Specjalizacja nie jest priorytetowa, co oznacza brak podwyższonego wynagrodzenia rezydenckiego.
Rozwój kariery – po specjalizacji – obejmuje m.in.:
- kierowanie jednostkami,
- prowadzenie badań naukowych,
- akredytowane szkolenia podyplomowe,
- publikacje.
Ośrodki akredytowane, jak Klinika Wrodzonych Wad Metabolizmu IMiD czy Oddział Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych w CZD, umożliwiają szkolenie w pediatrii i pediatrii metabolicznej. Program obejmuje etiologię, patogenezę, genetykę kliniczną oraz laboratoryjną diagnostykę wad metabolizmu.
Miejsca pracy i branże
Specjaliści pracują głównie w sektorze publicznym i prywatnym ochrony zdrowia:
| Miejsce pracy | Przykłady | Powiązane kody PKD |
|---|---|---|
| Szpitale i kliniki pediatryczne | Klinika Wrodzonych Wad Metabolizmu IMiD, Oddział Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych CZD | 86.10.Z |
| Poradnie specjalistyczne i praktyki lekarskie | Indywidualna/grupowa praktyka pediatrii metabolicznej, poradnie chorób metabolicznych | 86.22.Z, 86.21.Z |
| Instytuty medyczne i badawcze | IMiD – działalność naukowo-badawcza | 72.19.Z |
| Działalność paramedyczna i rehabilitacyjna | Współpraca z centrami rehabilitacji | 86.90.D |
Możliwe zatrudnienie obejmuje:
- szpitale wielospecjalistyczne,
- poradnie POZ z opieką nad dziećmi,
- jednostki naukowe (projekty badawcze, ekspertyzy).
Współpraca międzynarodowa oraz z organizacjami pacjentów poszerza możliwości zawodowe i naukowe.
Perspektywy rozwoju i sytuacja na rynku
Zawód wymaga ciągłego doskonalenia ze względu na postępy w genetyce i terapii (np. terapia genowa). Uczestnictwo w Polskim Towarzystwie Wrodzonych Wad Metabolizmu czy Fenyloketonurii jest zalecane. Rynek pracy jest niszowy, ale deficytowy w specjalistycznej opiece pediatrycznej; specjaliści są poszukiwani w akredytowanych ośrodkach.
Kierunki rozwoju obejmują:
- publikacje,
- kierowanie specjalizacją,
- innowacje w diagnostyce przesiewowej,
- upowszechnianie wiedzy.
Ryzyko zawodowe obejmuje ekspozycję na czynniki biologiczne, oceniane wg PN-N-18002.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
