Kod zawodu ZUS – 221273
Kody PKD:
- PKD 86.10.Z – działalność szpitali,
- PKD 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna,
- PKD 86.90.B – działalność pogotowia ratunkowego,
- PKD 86.90.D – działalność paramedyczna.
Kim jest lekarz – specjalista intensywnej terapii?
Anestezjolog (specjalista anestezjologii i intensywnej terapii) to lekarz, który łączy opiekę okołooperacyjną ze specjalistycznym leczeniem pacjentów w stanach zagrożenia życia.
Odpowiada za dobór i prowadzenie znieczulenia, monitorowanie parametrów życiowych oraz zapobieganie powikłaniom. Prowadzi też intensywną terapię z wykorzystaniem zaawansowanej aparatury, diagnozując i lecząc stany krytyczne wynikające z nagłych chorób, urazów czy zatruć.
Główne obszary specjalizacji i zakresy działalności
Specjalista intensywnej terapii pracuje w dwóch głównych obszarach:
Opieka okołooperacyjna
Przed, w trakcie i po zabiegu lekarz dobiera i prowadzi właściwe znieczulenie, stale monitoruje funkcje życiowe oraz minimalizuje ryzyko powikłań.
Oddział intensywnej terapii (OIT)
Na OIT trafiają chorzy w stanie bardzo ciężkim lub krytycznym, w tym z niewydolnością wielonarządową, po ciężkich urazach i oparzeniach. Intensywna terapia łączy całą medycynę w jednym miejscu, obejmując leczenie złożonych zaburzeń wielonarządowych.
Szczegółowe obowiązki zawodowe
Lekarz – specjalista intensywnej terapii realizuje następujące zadania:
Ratownictwo i postępowanie ratownicze
W tym obszarze wykonuje następujące działania:
- postępowanie ratownicze w stanach nagłego zagrożenia życia z wykorzystaniem czynności resuscytacyjnych obejmujących bezprzyrządowe utrzymywanie drożności dróg oddechowych oraz podtrzymywanie oddychania i krążenia,
- przeprowadzanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej,
- wdrażanie odpowiedniego postępowania po resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
Diagnostyka i stabilizacja pacjenta
W sytuacjach ostrych stosuje ustrukturyzowane podejście do rozpoznania i stabilizacji pacjenta:
- stosowanie zorganizowanego i terminowego podejścia przy rozpoznawaniu, ocenie i stabilizacji pacjenta w stanie ostrym z zaburzeniami fizjologicznymi,
- zbieranie wywiadu i przeprowadzanie dokładnego badania klinicznego,
- wykonywanie na bieżąco odpowiednich badań diagnostycznych, w tym badań elektrokardiografii (EKG) i echokardiografii,
- wdrażanie procedur TRIAGE oraz dokonywanie priorytetyzacji pacjentów.
Leczenie stanów ostrych i przewlekłych
Leczenie obejmuje pełne spektrum ostrych stanów, w tym niewydolności narządowych:
- leczenie chorych w stanie zagrożenia życia na OIT,
- leczenie ostrych niewydolności narządowych (ostre zapalenie trzustki, zawał serca, niestabilna dusznica, udar mózgu, stan ciężkiej sepsy),
- rozpoznawanie i wdrażanie leczenia u pacjentów z sepsą,
- rozpoznawanie i wdrażanie leczenia u pacjentów po zatruciu lekami lub toksynami środowiskowymi.
Leczenie bólu i sedacja
W zakresie kontroli bólu i sedacji lekarz odpowiada za:
- diagnozowanie i leczenie ostrego bólu oraz przewlekłych zespołów bólowych,
- kierowanie oceną, profilaktyką i leczeniem bólu oraz delirium,
- stosowanie sedacji i blokady nerwowo-mięśniowej.
Wspomaganie funkcji życiowych
Specjalista prowadzi i odstawia zaawansowane terapie podtrzymujące życie:
- inicjowanie, stosowanie i odzwyczajanie pacjenta od inwazyjnego i nieinwazyjnego wspomagania oddechu,
- inicjowanie i wdrażanie leczenia nerkozastępczego oraz przeprowadzanie jego odstawienia,
- korzystanie z systemów mechanicznego wspomagania krążenia.
Dokumentacja i komunikacja
W zakresie dokumentacji i współpracy międzyzespołowej lekarz wykonuje m.in.:
- prowadzenie dokumentacji lekarskiej (historii choroby),
- prowadzenie dokładnych i czytelnych zapisów i dokumentacji,
- przygotowywanie specjalistycznych opinii o stanie zdrowia pacjenta dla lekarzy innych specjalności,
- udzielanie konsultacji z zakresu intensywnej terapii lekarzom innych specjalności,
- pełnienie dyżurów medycznych oraz udzielanie konsultacji specjalistycznych za pomocą środków łączności telefonicznej i wideofonicznej.
Opieka holistyczna
Opieka obejmuje także aspekty rehabilitacji, etyki i wsparcia rodzin:
- orzekanie o potrzebie rehabilitacji leczniczej, uszczerbku na zdrowiu, niezdolności do pracy, niepełnosprawności,
- identyfikowanie i minimalizowanie fizycznych i psychospołecznych skutków stanu krytycznego dla pacjentów i członków ich rodzin,
- prowadzenie wielodyscyplinarnych obchodów lekarskich,
- realizowanie wraz z zespołem wielodyscyplinarnym procesu wstrzymania lub wycofania się z leczenia,
- omawianie opieki u schyłku życia z pacjentami i członkami ich rodzin,
- sprawowanie opieki paliatywnej nad pacjentami w stanie krytycznym.
Komunikacja i profesjonalizm
W relacjach z pacjentami i zespołem medycznym specjalista dba o:
- skuteczną komunikację z pacjentami i członkami ich rodzin,
- skuteczną komunikację z członkami zespołu medycznego,
- angażowanie pacjentów (lub ich pełnomocników) w decyzje na temat opieki i leczenia,
- podejmowanie decyzji klinicznych z poszanowaniem zasad etycznych i prawnych.
Wymagania zawodowe i kwalifikacje
Aby pracować jako specjalista intensywnej terapii, niezbędne są:
- ukończona specjalizacja w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii,
- prawo wykonywania zawodu lekarza,
- doświadczenie na stanowisku lekarza specjalisty,
- cechy osobowościowe – samodzielność, odpowiedzialność, dyspozycyjność, zaangażowanie, dobra organizacja pracy,
- umiejętności – zdolność do pracy w zespole multidyscyplinarnym, umiejętność szybkiego podejmowania decyzji w sytuacjach krytycznych.
Specjalista musi posiadać ogromną wiedzę medyczną i skutecznie współpracować z innymi specjalnościami, ponieważ oddział intensywnej terapii nie funkcjonuje w oderwaniu od reszty szpitala.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Etap edukacyjny
Droga do zawodu zaczyna się od ukończenia kierunku medycyna, następnie odbycia stażu podyplomowego i realizacji specjalizacji z anestezjologii i intensywnej terapii, która trwa zwykle kilka lat.
Możliwości rozwoju zawodowego
Specjalista intensywnej terapii może rozwijać karierę na wiele sposobów:
- Kierowanie oddziałem intensywnej terapii – przejęcie odpowiedzialności za całość funkcjonowania jednostki;
- Kierowanie specjalizacją – szkolenie młodych lekarzy w dziedzinie intensywnej terapii;
- Prowadzenie indywidualnej specjalistycznej praktyki – lub udzielanie świadczeń w ramach grupowej praktyki lekarskiej w intensywnej terapii;
- Udział w badaniach naukowych – współpraca w programach badawczych i naukowych z zakresu intensywnej terapii;
- Rozwój kompetencji poprzez szkolenia – uczestnictwo w specjalistycznych sympozjach i konferencjach szkoleniowo-naukowych;
- Pełnienie roli konsultacyjno-doradczej – specjalizacja w wybranych obszarach intensywnej terapii.
Samokształcenie i doskonalenie
Specjalista ma obowiązek stałego samokształcenia poprzez udział w sympozjach i konferencjach szkoleniowo-naukowych oraz może angażować się w doskonalenie zawodowe innych pracowników medycznych i programy badawcze.
Środowiska pracy i branże
Lekarz – specjalista intensywnej terapii może pracować w różnych miejscach opieki zdrowotnej:
Placówki medyczne
Do najczęstszych należą:
- szpitale ogólne i wielospecjalistyczne,
- szpitale specjalistyczne,
- prywatne kliniki chirurgiczne,
- ośrodki medycyny intensywnej.
Jednostki ratownicze
Miejsca pracy obejmują m.in. pogotowie ratunkowe oraz centra zdrowia.
Praktyka prywatna
W ramach działalności prywatnej możliwe są m.in.:
- indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska,
- grupowe praktyki lekarskie w dziedzinie intensywnej terapii,
- prywatne zabiegi operacyjne i anestezjologia.
Instytucje naukowe i edukacyjne
Możliwości obejmują uniwersytety medyczne oraz instytuty badawcze zajmujące się medycyną intensywną.
Rola w zespole multidyscyplinarnym
Specjalista intensywnej terapii nie pracuje w izolacji. Jego efektywność zależy od współpracy z różnymi profesjonalistami:
- lekarzami innych specjalności,
- pielęgniarkami,
- fizjoterapeutami,
- psychologami,
- pracownikami socjalnymi,
- zespołami diagnostycznymi (laboratorium, radiologia, itp.).
Dobre oddziały intensywnej terapii działają głównie w dużych, wielospecjalistycznych szpitalach, które korzystają z wiedzy ekspertów wielu dziedzin.
Kluczowe cechy specjalizacji
Anestezjologia i intensywna terapia to jedne z najszybciej rozwijających się dziedzin medycyny. Specjalista musi posiadać m.in.:
- zdolność podejmowania szybkich, świadomych decyzji w sytuacjach zagrażających życiu,
- umiejętność obsługi zaawansowanego sprzętu medycznego,
- głęboką wiedzę z zakresu farmakologii, fizjologii i patofizjologii,
- wrażliwość na potrzeby emocjonalne pacjentów i ich rodzin,
- zdolność do pracy pod presją,
- gotowość do ciągłego dokształcania się.
Zawód specjalisty intensywnej terapii jest wymagający technicznie i emocjonalnie, a jednocześnie oparty na odpowiedzialności, zaangażowaniu i humanitarnym podejściu do pacjenta.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
