Kod zawodu ZUS: 221228
Kody PKD:
- PKD 86.10.Z – działalność szpitali,
- PKD 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna,
- PKD 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna,
- PKD 86.90.D – działalność paramedyczna.
Czym zajmuje się lekarz specjalista immunologii klinicznej?
Lekarz – specjalista immunologii klinicznej rozpoznaje, różnicuje i leczy ostre oraz przewlekłe choroby o stwierdzonym lub przypuszczalnym tle immunologicznym, przeprowadzając zaawansowaną diagnostykę laboratoryjną.
Specjalista zajmuje się diagnostyką i leczeniem pierwotnych i wtórnych niedoborów odporności, często ze współistniejącymi innymi schorzeniami o tle immunologicznym.
Immunolog kliniczny to lekarz specjalizujący się w zaburzeniach funkcjonowania układu odpornościowego. Jego praca łączy badanie kliniczne pacjentów z zaawansowaną diagnostyką laboratoryjną i terapią immunomodulacyjną.
Zakres obowiązków zawodowych
Zadania diagnostyczne i kliniczne
Główne obowiązki zawodowe lekarza immunologa klinicznego obejmują:
- badanie chorych (podmiotowe i przedmiotowe) ukierunkowane na ustalenie objawów chorób i zespołów uwarunkowanych immunologicznie,
- kierowanie pacjentów na badania dodatkowe (uzupełniające),
- ocenianie immunologicznego stanu chorego za pomocą właściwie dobranych testów skórnych,
- wykonywanie zaawansowanych laboratoryjnych badań immunologicznych, w tym: określenie fenotypu populacji i subpopulacji limfocytów, badania czynnościowe limfocytów T i B, określenie fenotypów, aktywności markerów aktywacji i aktywności cytotoksycznej komórek NK, oznaczanie markerów osoczowych,
- pobieranie materiału biologicznego do badań biochemicznych, immunologicznych i innych,
- interpretację i ocenę wyników badań immunologicznych i molekularnych, w tym testów immunohistochemicznych.
Zadania terapeutyczne
W obszarze terapii lekarz wykonuje m.in.:
- leczenie chorób uwarunkowanych immunologicznie,
- monitorowanie leczenia immunomodulacyjnego,
- ocenę funkcji układu odpornościowego przed kwalifikacją do szczepień u pacjentów w trudnych sytuacjach klinicznych,
- udzielanie konsultacji specjalistycznych dla innych specjalności medycznych.
Zadania specjalistyczne
Do kompetencji specjalistycznych należą:
- współpraca z innymi specjalistami w zakresie przeszczepiania narządów, tkanek i komórek, w szczególności w prowadzeniu opieki nad biorcą alloprzeszczepu,
- diagnostyka i leczenie pierwotnych i wtórnych niedoborów odporności,
- leczenie oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych i pierwotniakowych,
- leczenie wybranych chorób autoimmunizacyjnych,
- diagnostyka gorączek nawrotowych,
- diagnostyka i leczenie zespołu Kawasaki,
- diagnostyka i leczenie PIMS-TS (wieloukładowy zespół zapalny),
- sprawowanie opieki nad pacjentami po przebytym zakażeniu SARS-CoV-2.
Zadania kierownicze i naukowo-edukacyjne (na wyższych stanowiskach)
Na wyższych stanowiskach lekarz może realizować:
- kierowanie oddziałem lub kliniką immunologii pediatrycznej oraz zakładem immunologii klinicznej,
- pełnienie funkcji kierownika specjalizacji lekarzy specjalizujących się w immunologii klinicznej,
- udział w doskonaleniu zawodowym (szkoleniu) innych pracowników medycznych,
- prowadzenie badań naukowych i publikowanie ich wyników w zakresie immunologii,
- uczestnictwo w działaniach na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom na tle immunologicznym.
Wymagania edukacyjne i ścieżka kariery
Studia i specjalizacja
Aby pracować jako specjalista immunologii klinicznej, należy:
- Ukończyć studia medyczne na kierunku lekarskim
- Odbyć szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie immunologii klinicznej
Szkolenie specjalizacyjne obejmuje kursy obowiązkowe, m.in. „Wprowadzenie do immunologii podstawowej oraz immunologii klinicznej” (2 dni, 16 godzin dydaktycznych). Rezydent odbywa również rotacje kliniczne.
W ramach rotacji klinicznych rezydent odbywa staże na oddziałach:
- chorób zakaźnych,
- reumatologii,
- hematologii.
Obowiązki rezydenta
Podczas szkolenia specjalizacyjnego rezydent:
- ma zapewniony dodatkowy czas na samokształcenie (3 tygodnie + 3 dni lub 2 tygodnie + 2 dni w zależności od modułu),
- jest zobowiązany do napisania pracy naukowej opublikowanej w recenzowanym czasopiśmie medycznym,
- uczestniczy w działalności edukacyjnej towarzystw naukowych (konferencje, zjazdy),
- musi wykonać samodzielnie lub pod nadzorem określoną liczbę zabiegów i procedur medycznych, w tym typowanie HLA/MHC metodami serologicznymi i molekularnymi (10 procedur) oraz próbę krzyżową biorca–dawca.
Status specjalizacji
Immunologia kliniczna nie jest specjalizacją priorytetową, co oznacza, że rezydenci w tej dziedzinie nie otrzymują podwyższonych wynagrodzeń przyznawanych w specjalizacjach deficytowych.
Miejsca pracy
Lekarz specjalista immunologii klinicznej może pracować w:
- Szpitalach uniwersyteckich i klinicznych – oddziałach i klinikach immunologii, w tym pediatrycznych;
- Zakładach immunologii klinicznej – nowoczesnych jednostkach diagnostycznych oferujących zaawansowaną immunodiagnostykę i diagnostykę transplantacyjną;
- Pracowniach diagnostyki immunologicznej – realizujących kompleksową diagnostykę immunologiczną dzieci i dorosłych;
- Praktykach lekarskich specjalistycznych – świadczących usługi na bazie prywatnej lub publicznej;
- Ośrodkach transplantacyjnych – gdzie immunolog współpracuje w zakresie przeszczepiania narządów i tkanek;
- Instytutach badawczych – prowadzących badania naukowe z zakresu immunologii.
Przykład specjalizacji – immunologia pediatryczna
Wiele ośrodków oferuje specjalizację immunologii pediatrycznej, łącząc wiedzę z pediatrii i immunologii klinicznej. XVI Oddział Immunologii Klinicznej i Pediatrii we Wrocławiu realizuje program leczenia substytucyjnego preparatami immunoglobulin oraz diagnostykę i leczenie pierwotnych i wtórnych niedoborów odporności u dzieci.
Wymagania techniczne i certyfikacje
Ośrodki zatrudniające specjalistów immunologii klinicznej dysponują zaawansowaną infrastrukturą i stosują nowoczesne techniki diagnostyczne. Wszystkie badania są wykonywane zgodnie z procedurami jakościowymi potwierdzonymi certyfikatem ISO 9001:2015 oraz certyfikatami krajowymi i międzynarodowymi.
Perspektywy zawodowe
Specjalista immunologii klinicznej może rozwijać karierę na kilku ścieżkach:
- Ścieżka kliniczna – praca w oddziałach i klinikach immunologii, udzielanie konsultacji;
- Ścieżka diagnostyczna – kierowanie laboratorium immunologicznym, realizowanie zaawansowanej diagnostyki dla całego kraju;
- Ścieżka naukowa – prowadzenie badań klinicznych i podstawowych, publikowanie wyników w czasopismach naukowych;
- Ścieżka edukacyjna – kierowanie specjalizacją rezydentów, prowadzenie szkoleń dla pracowników medycznych;
- Ścieżka transplantacyjna – specjalizacja w immunologii przeszczepiania narządów.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz