Kod zawodu ZUS dla kuratora sądowego to 263501 – klasyfikuje on kuratora jako funkcjonariusza publicznego realizującego zadania wychowawczo-resocjalizacyjne, diagnostyczne, profilaktyczne i kontrolne w ramach orzeczeń sądowych. Pasującym kodem PKD jest 84.23.Z – wymiar sprawiedliwości, obejmujący działalność sądów i służb kuratorskich.
Dla szybkiego porównania kluczowych klasyfikacji służby kuratorskiej warto spojrzeć na zestawienie kodów:
| Rodzaj klasyfikacji | Kod | Opis |
|---|---|---|
| ZUS – kod zawodu | 263501 | funkcjonariusz publiczny, zadania wychowawczo-resocjalizacyjne, diagnostyczne, profilaktyczne i kontrolne |
| PKD – dział gospodarki | 84.23.Z | wymiar sprawiedliwości – działalność sądów i służb kuratorskich |
Kurator sądowy wspiera osoby w konflikcie z prawem, nadzorując ich resocjalizację i reintegrację społeczną, głównie w sądach rodzinnych i karnych.
Czym zajmuje się kurator sądowy?
Kurator sądowy wykonuje zadania o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym wobec podopiecznych oddanych pod dozór na podstawie orzeczenia sądowego. Działa jako funkcjonariusz publiczny, reprezentując interesy sądu i społeczeństwa, przy jednoczesnym wsparciu dla skazanych lub nieletnich w trudnej sytuacji.
Kuratorzy dzielą się na dwie główne grupy:
Kuratorzy dla dorosłych – nadzorują osoby z wyrokiem ograniczenia wolności, dozorem kuratora lub warunkowym umorzeniem postępowania; kontrolują kary, prace społeczne i opiekę postpenitencjarną.
Kuratorzy dla nieletnich – pracują z młodzieżą w konflikcie z prawem lub w trudnej sytuacji rodzinnej, monitorując środowisko szkolne, rodzinne i społeczne.
W praktyce kurator odwiedza podopiecznych w domach (w godzinach 7:00–22:00), przeprowadza wywiady środowiskowe, żąda wyjaśnień i współpracuje z placówkami resocjalizacyjnymi, opiekuńczymi, terapeutycznymi oraz pomocy społecznej.
Obowiązki kuratora sądowego
Obowiązki wynikają z Kodeksu karnego wykonawczego (art. 173) i obejmują szeroki zakres czynności wykonawczych oraz prewencyjnych. Główne zadania to:
- sprawowanie dozoru nad skazanymi lub sprawcami oraz kontrolowanie wykonywania nałożonych obowiązków w okresie próby,
- składanie wniosków do sądu, m.in. o zmianę okresu próby, warunkowe zwolnienie, odroczenie kary, zawieszenie wykonania kary lub podjęcie umorzonego postępowania,
- udzielanie pomocy postpenitencjarnej i przygotowywanie skazanych do zwolnienia z zakładów karnych,
- kontrolowanie wykonywania prac użytecznych społecznie (zamiennik grzywny) i kar ograniczenia wolności,
- przeprowadzanie wywiadów środowiskowych na żądanie sądów lub uprawnionych organów,
- udział w posiedzeniach sądowych, naradach kuratorskich i współpraca z instytucjami,
- w razie naruszeń – udzielanie pisemnych upomnień i informowanie sądu.
Codzienna praca obejmuje wizyty u podopiecznych, rozmowy z rodzinami, przygotowywanie dokumentacji i opinii dla sądu, co wymaga odporności psychicznej i podejmowania szybkich decyzji.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać kuratorem sądowym, kandydat musi spełniać rygorystyczne wymogi:
- wykształcenie – wyższe, preferowane na kierunkach pedagogicznych, prawniczych, psychologicznych lub resocjalizacyjnych (np. pedagogika resocjalizacyjna);
- cechy osobowościowe – odporność emocjonalna, samokontrola, empatia, umiejętność pracy w zespole i podejmowania decyzji w trudnych warunkach;
- aplikacja kuratorska – 12‑miesięczny staż pod opieką patrona (doświadczonego kuratora), obejmujący praktyki w sądach, zakładach karnych i placówkach opiekuńczych; udział w rozprawach i szkoleniach;
- egzamin kuratorski – po aplikacji: część pisemna (analiza akt sprawy i wniosek procesowy) oraz ustna.
Po zdaniu egzaminu kandydat zostaje kuratorem zawodowym w służbie sądowej.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery zaczyna się od aplikacji kuratorskiej, po której następuje mianowanie na kuratora sądowego w sądzie okręgowym lub rejonowym. Kariera rozwija się poprzez awanse na stanowiska kierownicze (np. naczelnik zespołu kuratorskiego) oraz specjalizacje – dla dorosłych lub dla nieletnich.
Rozwój zawodowy obejmuje:
- szkolenia – ciągłe doskonalenie z zakresu metodyki resocjalizacji, prawa i pracy z podopiecznymi;
- współpracę zespołową – narady, superwizje i wymianę doświadczeń w zespołach kuratorskich;
- praktykę środowiskową – możliwość pracy w zakładach karnych, placówkach terapeutycznych i opiekuńczych.
Zarobki zależą od stażu i regionu, a zawód jest stabilny jako służba publiczna.
Gdzie pracować jako kurator sądowy?
Kuratorzy sądowi zatrudniani są głównie w sektorze publicznym:
- sądy rejonowe i okręgowe (zespoły kuratorskie),
- sądy rodzinne i karne,
- zakłady karne (opieka postpenitencjarna),
- placówki opiekuńczo‑wychowawcze i resocjalizacyjne (współpraca).
Nie pracują w firmach prywatnych – to zawód budżetowy w ramach wymiaru sprawiedliwości (PKD 84.23.Z). Możliwe są zlecenia społeczne (kuratorzy społeczni nadzorowani przez zawodowych).
Wyzwania i perspektywy zawodu
Praca kuratora wymaga dużej odpowiedzialności społeczno‑moralnej, gotowości do interwencji w kryzysach i odporności na stres. Mimo wyzwań umożliwia realny wpływ na resocjalizację i wsparcie osób w trudnej sytuacji, oferując stabilną ścieżkę zawodową w systemie sprawiedliwości. Zawód ewoluuje wraz z reformami prawa karnego, coraz mocniej akcentując profilaktykę i reintegrację.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
