Kod zawodu ZUS dla kucharza to 512001. Pasujące kody PKD to m.in. 10.13.Z (produkcja wyrobów z mięsa), 10.85.Z (wytwarzanie gotowych posiłków), 56.10.A (restauracje) i 55.10.Z (hotele).
Kucharz sprawdza jakość surowców, przygotowuje i wydaje potrawy, ciasta, napoje oraz desery zgodnie z recepturami w zakładach gastronomicznych i firmach produkujących wyroby kulinarne.
Czym zajmuje się kucharz?
Kucharz to specjalista od przyrządzania dań w lokalach gastronomicznych – od barów szybkiej obsługi, przez restauracje, po hotele i statki wycieczkowe. Zajmuje się nie tylko gotowaniem, ale także kontrolą jakości produktów, estetyką podania potraw oraz higieną pracy.
W praktyce łączy rzemiosło kulinarne z wiedzą o BHP, HACCP i specyfice danego miejsca.
Zawód wymaga precyzji: kucharz ocenia świeżość składników, minimalizuje odpady i dba o powtarzalność smaków, co jest kluczowe w kuchniach à la carte, cateringach czy bufetach.
Obowiązki kucharza
Obowiązki zależą od doświadczenia i miejsca pracy, ale obejmują stałe zadania:
- przygotowywanie potraw – sporządzanie dań zimnych, gorących, deserów i napojów zgodnie z menu i recepturami, w kolejności odpowiadającej zamówieniom;
- obróbka surowców – ocena jakości produktów, prawidłowe przechowywanie żywności, porcjowanie i eliminacja niepełnowartościowych składników;
- higiena i czystość – mycie powierzchni, sprzętu, zlewów; usuwanie odpadów; dbanie o higienę osobistą i stanowisko pracy;
- gospodarka surowcami – racjonalne zużywanie produktów, minimalizacja strat, inwentaryzacja i zgłaszanie braków przełożonemu;
- obsługa sprzętu – używanie narzędzi, maszyn i urządzeń gastronomicznych oraz dbanie o ich stan techniczny i zgłaszanie usterek;
- estetyka i wydawanie – prezentacja dań (np. bufetowa), kontrola jakości i świeżości przed wydaniem.
Kucharz podlega okresowym badaniom lekarskim ze względu na ryzyko przenoszenia chorób przez żywność.
Wymagania i predyspozycje
Aby zostać kucharzem, potrzebne jest wykształcenie branżowe – absolwent szkoły w zawodzie kucharz (kwalifikacja HGT.02) umie oceniać produkty, obrabiać je i wydawać dania.
Kluczowe umiejętności
Poniżej znajdziesz zestaw umiejętności, które szczególnie przydają się w pracy:
- znajomość technik kulinarnych z różnych kuchni świata,
- kreatywność i elastyczność (dostosowanie menu do sezonu czy klientów),
- umiejętność pracy pod presją czasu i w zespole,
- wiedza o HACCP, BHP i bezpieczeństwie żywności.
Cechy osobowości
Wytrzymałość na stres, dbałość o szczegóły, zmysł estetyczny i pasja do gotowania.
Ścieżka kariery i rozwój
Kariera często zaczyna się od pomocnika kucharza lub stażu, a wraz z doświadczeniem możliwy jest awans na kucharza, szefa zmiany i wreszcie na szefa kuchni, który zarządza zespołem, menu, dostawami oraz kosztami (food cost).
Możliwości rozwoju
Rozwój kompetencji przyspieszysz dzięki poniższym działaniom:
- kursy specjalistyczne (np. kuchnia molekularna, wegańska),
- certyfikaty HACCP i kwalifikacje mistrzowskie,
- udział w konkursach kulinarnych lub praca jako konsultant.
Pensje rosną wraz z doświadczeniem: juniorzy zarabiają ok. 4000–5000 zł brutto, a szefowie kuchni powyżej 10 000 zł (dane rynkowe).
Gdzie pracować jako kucharz?
Zawód jest wszechstronny – pasuje do branż pokrewnych kodom PKD:
| Branża / kod PKD | Przykłady miejsc pracy |
|---|---|
| 10.13.Z, 10.85.Z, 10.89.Z | Firmy przetwórstwa mięsnego, produkcja gotowych dań i przypraw. |
| 10.31.Z, 10.73.Z | Przetwórnie ziemniaków, produkcja makaronów. |
| 47.22.Z | Sklepy mięsne z przygotowywaniem dań. |
| 55.10.Z | Hotele i obiekty zakwaterowania. |
| 56.10.A, 56.29.Z | Restauracje, bary, cateringi i usługi gastronomiczne. |
Kucharze często pracują w 12‑godzinnych zmianach, także w weekendy i święta, w dynamicznym środowisku.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
