Kod zawodu ZUS: 313304. Pasujące kody PKD to 20.11.Z (produkcja gazów technicznych) oraz 20.15.Z (produkcja nawozów i związków azotowych).
Czym się zajmuje kontroler urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych?
Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych odpowiada za prowadzenie procesów rozdzielania mieszanin ciekłych poprzez odparowanie i skraplanie składników, aby wyizolować lub oczyścić wybrane związki.
Obsługuje i monitoruje skomputeryzowane systemy sterowania, regulując parametry pracy aparatów, instalacji i zestawów wykorzystywanych w destylacji oraz rektyfikacji.
Zawód ten należy do grupy kontrolerów (sterowniczych) procesów przemysłowych i jest kluczowy w branżach wymagających precyzyjnego rozdzielania substancji. Kontroler zapewnia ciągłość, bezpieczeństwo i optymalizację procesu, pracując na elektronicznych lub skomputeryzowanych panelach sterowniczych.
Główne obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki kontrolera koncentrują się na bieżącej obsłudze, monitoringu i korekcie parametrów procesu. Oto kluczowe zadania:
- obsługa – zgodnie z instrukcją ruchową – elektronicznego lub skomputeryzowanego panelu sterowniczego, aby kontrolować i optymalizować procesy destylacji/rektyfikacji,
- zadawanie i kontrolowanie wymaganych parametrów procesowych,
- regulowanie pomp, zaworów oraz urządzeń wykonawczych wpływających na przebieg procesu,
- kontrolowanie doprowadzania mieszaniny na kolumnę oraz odprowadzania destylatu z kondensatora i cieczy wyczerpanej z kotła kolumny,
- regulowanie doprowadzania mediów grzejnych i chłodzących,
- monitorowanie wskaźników, rejestratorów i sygnalizacji, szybkie reagowanie na nieprawidłowości oraz podejmowanie działań korekcyjnych,
- kontrolowanie uruchamiania i zakończenia procesu destylacji,
- sprawdzanie urządzeń i systemów w celu wykrycia usterek oraz współpraca ze służbami utrzymania ruchu,
- czyszczenie i konserwacja sprzętu w zakresie określonym w instrukcjach obsługi,
- pobieranie i przekazywanie do kontroli laboratoryjnej próbek cieczy surowej, destylatu i cieczy wyczerpanej,
- prowadzenie wymaganej dokumentacji procesowej i zapisów danych,
- nadzorowanie pracy innych pracowników.
Te zadania wymagają koncentracji na bezpieczeństwie, precyzji i szybkiej reakcji, co minimalizuje przestoje oraz ryzyko awarii.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako kontroler urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, potrzebne jest wykształcenie średnie techniczne (np. technik chemik, technik technologii chemicznej lub kierunki pokrewne). Przydatne są kwalifikacje z zakresu eksploatacji urządzeń mechatronicznych i automatyki przemysłowej.
Kluczowe kompetencje to:
- znajomość procesów chemicznych, destylacji i rektyfikacji,
- umiejętność obsługi paneli sterowniczych i systemów SCADA,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP do 1 kV (eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych),
- kursy specjalistyczne z zakresu serwisu urządzeń destylacyjnych, BHP i PPOŻ,
- predyspozycje osobiste: dobra orientacja przestrzenna, odporność na stres, skrupulatność i precyzja.
Pracodawcy cenią doświadczenie w przemyśle chemicznym oraz gotowość do pracy zmianowej.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Rozwój w tym zawodzie jest stopniowy i zależy od praktyki oraz podnoszenia kwalifikacji. Przykładowa ścieżka kariery prezentuje poniższa tabela:
| Etap kariery | Typowe wymagania | Przykładowe stanowiska / uwagi |
|---|---|---|
| Początek | Technikum chemiczne lub kursy zawodowe; wdrożenie BHP i podstaw automatyki | Operator urządzeń destylacyjnych (kod pokrewny w tej grupie zawodów) |
| 2–3 lata | Praktyka produkcyjna, szkolenia z systemów sterowania | Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych |
| Specjalizacja | Kursy automatyki/procesów; uprawnienia energetyczne | Kierownik zmiany, mistrz eksploatacji |
| Dalszy awans | Studia inżynierskie; certyfikaty (np. Six Sigma, HACCP w chemii) | Inżynier procesów chemicznych, specjalista ds. optymalizacji, koordynator utrzymania ruchu |
Rynek pracy
Zapotrzebowanie jest stabilne w przemyśle chemicznym. Mediana zarobków: ok. 5000–8000 zł brutto (w zależności od regionu i doświadczenia).
Gdzie pracować? Branże i firmy
Kontrolerzy pracują głównie w przemyśle chemicznym i petrochemicznym, w instalacjach kolumnowych i zautomatyzowanych węzłach produkcyjnych. Przykładowe obszary to:
- produkcja gazów technicznych (PKD 20.11.Z): zakłady wytwarzające tlen, azot, wodór,
- produkcja nawozów i związków azotowych (PKD 20.15.Z): fabryki amoniaku i mocznika,
- rafinerie ropy, zakłady farmaceutyczne oraz browary (destylacja alkoholi).
Przykładowi pracodawcy: Grupa Azoty, Orlen, Lotos, Air Products, Ciech.
Warunki pracy i perspektywy
Praca odbywa się w halach produkcyjnych, często w trybie zmianowym (12-godzinne brygady), w otoczeniu substancji chemicznych oraz instalacji wysokotemperaturowych i wysokociśnieniowych. Wymagana jest odzież ochronna i ścisłe przestrzeganie procedur BHP; wykonywane są oceny ryzyka zawodowego (ORZ 313304).
Perspektywy są bardzo dobre dzięki rozwojowi automatyzacji i zielonej chemii – rośnie zapotrzebowanie na specjalistów z kompetencjami cyfrowymi (m.in. IoT w sterowaniu).
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
