Kod zawodu ZUS: 313301.
Pasujące kody PKD: 20.15.Z (produkcja nawozów i związków azotowych) oraz 20.20.Z (produkcja pestycydów i pozostałych środków agrochemicznych).
Czym się zajmuje kontroler procesów w produkcji nawozów sztucznych?
Kontroler sterowniczy procesów w produkcji nawozów sztucznych nadzoruje i prowadzi procesy wytwarzania jedno- i wieloskładnikowych nawozów mineralnych, obsługując aparaty do reakcji chemicznych oraz urządzenia do obróbki surowców i produktów.
Praca odbywa się głównie w centralnej sterowni – za pomocą skomputeryzowanego panelu sterowania (SCADA/PLC) specjalista monitoruje i optymalizuje procesy chemiczne oraz fizyczne w instalacjach produkcyjnych.
To stanowisko łączy elementy inżynierii procesowej i obsługi zaawansowanej aparatury, koncentrując się na bezpiecznym i efektywnym prowadzeniu produkcji nawozów azotowych, fosforowych i wieloskładnikowych. W odróżnieniu od kontrolera jakości, który bada gotowe produkty, kontroler sterowniczy bezpośrednio wpływa na przebieg procesów technologicznych, zapobiega awariom i podnosi wydajność instalacji.
Główne obowiązki zawodowe
Zakres obowiązków obejmuje czynności operacyjne i prewencyjne. Do kluczowych zadań należą:
- obsługa skomputeryzowanego elektronicznego panelu sterowania z centralnej sterowni w celu kontroli i optymalizacji procesów chemicznych i fizycznych w zestawach aparatów i urządzeń przetwórczych,
- nadzór nad aparatami i instalacjami wieloczłonowymi (pracującymi pod ciśnieniem atmosferycznym, podwyższonym lub obniżonym) do otrzymywania nawozów azotowych,
- kontrolowanie i regulowanie przepływów surowców gazowych i ciekłych, temperatur procesu technologicznego oraz parametrów zatężania roztworów w aparatach destylacyjnych,
- nadzór i regulacja aparatów do mechanicznej i chemicznej przeróbki surowców przy produkcji nawozów fosforowych jedno-, dwu- lub wieloskładnikowych,
- kontrolowanie namiarów i dozowania surowców ciekłych i stałych do komór reakcyjnych,
- kontrolowanie procesu granulowania produktów i ich końcowej obróbki,
- kontrolowanie i regulowanie zaworów, pomp, sprężarek, urządzeń odpylających, przenośników oraz innych urządzeń pomocniczo-produkcyjnych,
- pobieranie i zabezpieczanie próbek produktów do kontroli laboratoryjnej zgodnie z instrukcją,
- sporządzanie roboczej dokumentacji z odczytów urządzeń pomiarowych i prowadzenie rejestru produkcji,
- sprawdzanie urządzeń w celu wykrycia awarii, w tym szczelności rurociągów.
Te zadania zapewniają ciągłość produkcji, ograniczają ryzyko usterek i gwarantują zgodność z normami bezpieczeństwa procesowego i chemicznego.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować na tym stanowisku, wymagane jest wykształcenie średnie techniczne (preferowane: chemiczne, technologiczne lub mechaniczne), uzupełnione kursami obsługi aparatury procesowej oraz uprawnieniami SEP do 1 kV i kwalifikacjami do pracy na instalacjach ciśnieniowych. Kluczowe umiejętności to:
- znajomość procesów chemicznych w produkcji nawozów (reakcje azotowe, fosforowe, granulacja),
- obsługa systemów SCADA/PLC i paneli sterowniczych,
- umiejętność regulacji parametrów procesowych (przepływy, temperatury, ciśnienia),
- podstawy konserwacji i diagnostyki urządzeń przemysłowych,
- dokładność, odpowiedzialność i szybka reakcja na awarie – ze względu na pracę z substancjami chemicznymi pod ciśnieniem.
Wymagana jest również dobra kondycja fizyczna i brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy w środowisku przemysłowym z ekspozycją na chemikalia.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera zwykle zaczyna się od stanowisk operatorskich w zakładach chemicznych. Po 1–3 latach doświadczenia i zdobyciu certyfikatów możliwy jest awans na kontrolera sterowniczego. Dalszy rozwój prowadzi do pozycji takich jak:
| Pozycja | Opis | Wymagane doświadczenie/dodatkowe kwalifikacje |
|---|---|---|
| Operator procesów chemicznych | Podstawowa obsługa aparatury | Wykształcenie zawodowe, kursy SEP |
| Kontroler sterowniczy | Nadzór z centrali | Średnie techniczne + 1–2 lata praktyki |
| Inżynier procesowy | Projektowanie i optymalizacja procesów | Studia z inżynierii chemicznej, doświadczenie 5+ lat |
| Kierownik zmiany/wydziału | Zarządzanie zespołem i produkcją | Dyplom inżyniera, certyfikaty zarządzania (ISO) |
| Specjalista ds. bezpieczeństwa procesowego | Audyty, analiza ryzyka i doskonalenie | Kursy HACCP/ISO, doświadczenie w chemii |
Rozwój wspierają szkolenia z systemów sterowania, norm ISO 9001 oraz bezpieczeństwa (np. ATEX dla atmosfer wybuchowych). W dużych koncernach chemicznych działają programy rozwojowe ułatwiające awans.
Gdzie pracować – firmy i branże
Stanowisko występuje głównie w branży chemicznej i agrochemicznej, w zakładach produkujących nawozy mineralne. Przykładowe miejsca zatrudnienia:
- zakłady produkcyjne nawozów azotowych (np. amoniak, mocznik),
- fabryki nawozów fosforowych i wieloskładnikowych (np. superfosfaty, NPK),
- firmy z sektora PKD 20.15.Z i 20.20.Z, w tym koncerny takie jak Grupa Azoty, PKN Orlen czy inne przedsiębiorstwa chemiczne w Polsce.
Praca odbywa się w trybie zmianowym (często 3-zmianowym) na dużych instalacjach przemysłowych; lokalizacje to m.in. Puławy, Tarnów, Police. Popyt na specjalistów rośnie wraz z modernizacją instalacji, rozwojem rolnictwa i eksportu nawozów.
Ryzyko zawodowe i warunki pracy
Praca wiąże się z ryzykiem zawodowym (ORZ 313301): ekspozycją na substancje chemiczne, podwyższone/obniżone ciśnienia, hałas oraz ryzyko awarii procesowych. Wymaga ścisłego przestrzegania procedur BHP, stosowania odzieży i środków ochrony indywidualnej oraz regularnych badań lekarskich. Mimo wyzwań, zawód oferuje stabilność zatrudnienia w strategicznej gałęzi gospodarki.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
