Kod zawodu ZUS dla komornika sądowego to 261904. Odpowiednim kodem PKD jest 69.10.Z – Działalność prawnicza.
Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, wykonującym czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych. Jego rola polega na przymusowym egzekwowaniu rozstrzygnięć sądowych, co czyni go kluczowym elementem systemu prawnego w procesie odzyskiwania należności.
Czym zajmuje się komornik sądowy?
Komornik sądowy pełni funkcję łącznika między sądem a uczestnikami postępowania egzekucyjnego, zapewniając realizację orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych. Działa na podstawie tytułów wykonawczych wydanych przez sąd lub inne uprawnione organy, prowadząc egzekucję roszczeń pieniężnych (np. zapłata długów) i niepieniężnych (np. wydanie nieruchomości).
Podlega bezpośredniemu nadzorowi prezesa sądu rejonowego, przy którym działa, i jest niezawisły – podlega tylko ustawom, orzeczeniom sądowym oraz temu prezesowi. Komornik wykonuje zadania przewidziane w Kodeksie postępowania cywilnego, ustawie o komornikach sądowych z 22 marca 2018 r. oraz ustawie o kosztach komorniczych.
Obowiązki komornika sądowego
Obowiązki komornika są szeroko zakreślone w ustawie o komornikach sądowych (art. 3 ust. 3 i 4). Główne z nich to:
- prowadzenie egzekucji sądowej – wprowadzanie w życie orzeczeń sądowych poprzez przymusowe ściągnięcie należności, wydanie rzeczy lub nieruchomości;
- zabezpieczenie roszczeń – zajęcie mienia dłużnika, w tym stosowanie europejskich nakazów zabezpieczenia na rachunku bankowym;
- doręczanie pism procesowych – zawiadamianie stron o wszczęciu egzekucji i doręczanie innych dokumentów;
- oszacowanie i licytacja mienia – ocena wartości zajętego majątku oraz organizacja licytacji ruchomości, nieruchomości czy wierzytelności;
- inne czynności – sporządzanie spisu inwentarza, protokołu stanu faktycznego, wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu spadku lub zadań z innych ustaw;
- rozliczanie egzekucji – przekazanie wierzycielowi uzyskanych środków w ciągu 4 dni, z odsetkami za opóźnienie, oraz sporządzenie rozliczenia.
Komornik ma również obowiązek dokonywania stosownych zawiadomień oraz oceny stanu faktycznego prowadzonej sprawy.
Uprawnienia komornika sądowego
Aby efektywnie realizować zadania, komornik dysponuje szerokimi uprawnieniami:
- żądanie informacji – może występować o dane do dłużnika, wierzyciela i innych podmiotów (np. banków, urzędów);
- wstęp do lokalu – ma prawo wejść do lokalu dłużnika w celu przeprowadzenia egzekucji, z zachowaniem procedur;
- zabezpieczenie dokumentów – może zabezpieczać dokumenty niezbędne do czynności egzekucyjnych, zgodnie z przepisami;
- zajęcie wierzytelności i rachunków – uprawniony do zajmowania wierzytelności i środków na rachunkach, z poszanowaniem ustawowych ograniczeń i kwot wolnych.
Wymagania i ścieżka kariery
Aby zostać komornikiem, kandydat musi spełnić rygorystyczne wymogi określone w ustawie o komornikach sądowych. Powoływanie następuje przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek prezesa sądu rejonowego.
Kluczowe wymagania
Najważniejsze warunki, które trzeba spełnić:
- wykształcenie wyższe prawnicze oraz ukończona aplikacja komornicza po zdaniu egzaminu komorniczego,
- złożenie ślubowania – od tego momentu nawiązuje się stosunek podległości służbowej wobec prezesa sądu,
- posiadanie ubezpieczenia OC za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności,
- brak skazania za przestępstwo umyślne oraz pełna zdolność do czynności prawnych.
Ścieżka kariery i rozwój
Przykładowa ścieżka wygląda następująco:
- Ukończenie studiów prawniczych i zdanie egzaminu wstępnego na aplikację.
- Aplikacja komornicza (ok. 3 lata) pod nadzorem starszego komornika.
- Egzamin komorniczy – państwowy, organizowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości.
- Wpis na listę komorników i przydział do sądu rejonowego.
- Rozwój: możliwość awansu na starszego komornika, udział w szkoleniach Krajowej Rady Komorniczej, specjalizacja w egzekucjach transgranicznych.
Kariera kończy się emeryturą lub odwołaniem przez Ministra Sprawiedliwości.
Gdzie pracuje komornik sądowy – firmy i branże
Komornik prowadzi własną działalność gospodarczą jako niezależny funkcjonariusz publiczny, przypisany do konkretnego sądu rejonowego. Nie zatrudnia się w firmach prywatnych – działa w sektorze publicznym, w ramach branży prawniczej i usług egzekucyjnych.
Miejsce pracy: kancelaria komornicza przy sądzie rejonowym, czynności terenowe (wizyty u dłużników), organizacja licytacji.
Współpraca z rynkiem: banki, firmy windykacyjne i inni wierzyciele korzystają z ustawowych narzędzi egzekucji prowadzonych przez komornika.
Liczba komorników jest limitowana – około 800 w Polsce, z podziałem terytorialnym.
Wynagrodzenie i warunki pracy
Wynagrodzenie komornika opiera się na opłatach egzekucyjnych regulowanych ustawą o kosztach komorniczych i jest zależne od skuteczności egzekucji (średnio wysokie, ale zmienne).
Komornik pracuje samodzielnie, we współpracy z asystentami w kancelarii, pod presją terminów i odpowiedzialności za prawidłowy przebieg postępowań.
Zawód wymaga wysokiej odporności psychicznej ze względu na częsty kontakt z dłużnikami i sytuacje konfliktowe.
Opis opiera się na aktualnych przepisach, w tym ustawie o komornikach sądowych z 2018 r. W razie zmian legislacyjnych należy weryfikować informacje w źródłach oficjalnych.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
