Kod zawodu ZUS dla komendanta straży gminnej / miejskiej to 134912. Pasujące kody PKD to: 80.10.Z (Działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa), 84.22.Z (Obrona narodowa), 84.24.Z (Bezpieczeństwo państwa, porządek i bezpieczeństwo publiczne) oraz 84.25.Z (Ochrona przeciwpożarowa).
Dla większej przejrzystości poniżej zebraliśmy najważniejsze kody wraz z opisami:
| Klasyfikacja | Kod | Opis |
|---|---|---|
| ZUS (zawód) | 134912 | Komendant straży gminnej / miejskiej |
| PKD | 80.10.Z | Działalność ochroniarska (z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa) |
| PKD | 84.22.Z | Obrona narodowa |
| PKD | 84.24.Z | Bezpieczeństwo państwa, porządek i bezpieczeństwo publiczne |
| PKD | 84.25.Z | Ochrona przeciwpożarowa |
Komendant straży gminnej / miejskiej to stanowisko kierownicze w lokalnych służbach porządkowych, odpowiedzialne za organizację i nadzór nad pracą jednostki. Zawód łączy elementy zarządzania, administracji publicznej i egzekwowania prawa, z naciskiem na zapewnienie porządku i bezpieczeństwa na terenie gminy lub miasta na podstawie ustawy o strażach gminnych.
Czym zajmuje się komendant straży gminnej / miejskiej?
Komendant organizuje pracę straży, nadzoruje realizację zadań statutowych oraz planuje i egzekwuje ich wykonanie, aby zapewnić wypełnianie obowiązków wynikających z ustawy o strażach gminnych i innych przepisów.
Reprezentuje formację w kontaktach zewnętrznych, dba o współpracę z policją i innymi instytucjami oraz informuje organ nadzoru (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) o stanie realizacji zadań i potrzebach jednostki. Kluczowe jest też zapewnienie bezpiecznego środowiska pracy, przestrzeganie zasad BHP, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
Główne obowiązki zawodowe
Obowiązki komendanta obejmują zarówno aspekty operacyjne, jak i administracyjne. Oto najważniejsze z nich:
- organizowanie pracy straży zgodnie z przepisami, umożliwiające realizację zadań ustawowych,
- planowanie zadań straży oraz nadzór nad ich prawidłowym, sprawnym i terminowym wykonywaniem,
- wyznaczanie zakresu obowiązków dla pracowników oraz dokonywanie przesunięć w obsadzie stanowisk dla zwiększenia skuteczności,
- wydawanie zarządzeń i poleceń służbowych,
- prowadzenie spraw osobowych pracowników,
- nadzorowanie terminowego wyposażania pracowników w sorty mundurowe i sprzęt służbowy,
- koordynowanie współpracy z innymi jednostkami i instytucjami, w tym z Policją,
- organizowanie i nadzór nad systemami łączności straży z Policją, dostosowanymi do lokalnych potrzeb,
- wydawanie poleceń dotyczących wyposażania strażników w broń palną bojową w celach określonych w ustawie,
- realizowanie porozumień o współpracy ze strażą gminną / miejską i Policją, w tym organizacja wspólnych szkoleń i ćwiczeń,
- informowanie organu nadzoru o stanie zadań i potrzebach straży,
- sprawowanie nadzoru nad kontrolą zarządczą i wewnętrzną oraz przestrzeganiem dyscypliny, porządku pracy, tajemnicy państwowej i służbowej,
- zapewnianie bezpiecznego środowiska pracy oraz stosowanie przepisów BHP, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
Komendant dba także o systematyczne podnoszenie kwalifikacji – własnych i całego zespołu – oraz o aktualizację wiedzy potrzebnej do skutecznej służby.
Wymagania na stanowisko komendanta
Aby zostać komendantem, kandydat powinien spełniać wymogi formalne i osobowe określone w ustawie o strażach gminnych. Podstawowe wymagania to:
- wykształcenie wyższe – preferowane kierunki: administracja, prawo, bezpieczeństwo wewnętrzne lub pokrewne;
- doświadczenie w służbach mundurowych – np. jako strażnik gminny / miejski (kod ZUS 541312) przez co najmniej kilka lat;
- specjalistyczne szkolenia – z zakresu dowodzenia, zarządzania kryzysowego i obsługi broni;
- nieskazitelność i pełnia praw – niekaralność, obywatelstwo polskie, pełna zdolność do czynności prawnych oraz pozytywny wynik testów wiedzy i sprawności fizycznej;
- kompetencje liderskie i znajomość prawa – w tym prawa lokalnego i administracyjnego oraz doświadczenie w nadzorze zespołowym.
Rekrutacja odbywa się zazwyczaj w formie konkursu ogłaszanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera często zaczyna się od stanowiska strażnika gminnego / miejskiego (kod ZUS 541312), gdzie zdobywa się doświadczenie operacyjne. Awans na zastępcę komendanta, a następnie komendanta jest możliwy po spełnieniu wymagań formalnych i uzyskaniu pozytywnych ocen służbowych.
Przykładowe kierunki rozwoju obejmują:
- uczestnictwo w szkoleniach organizowanych przez Komendę Główną Policji, MSWiA lub stowarzyszenia branżowe,
- wspólne ćwiczenia z Policją i Państwową Strażą Pożarną,
- studia podyplomowe z bezpieczeństwa publicznego lub zarządzania w służbach mundurowych,
- możliwość awansu na wyższe stanowiska w strukturach powiatowych lub wojewódzkich służb porządkowych.
Zawód wymaga ciągłego doskonalenia, które komendant planuje i nadzoruje dla całej jednostki.
Gdzie pracować jako komendant straży gminnej / miejskiej?
Stanowisko to jest etatowe w strażach gminnych / miejskich, działających przy urzędach gmin, miast i powiatów. Praca odbywa się w sektorze publicznym, pod nadzorem wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast.
Nie ma możliwości zatrudnienia w firmach prywatnych – straże gminne / miejskie są jednostkami budżetowymi samorządu terytorialnego. W większych miastach (np. powyżej 50 tys. mieszkańców) struktury są zwykle bardziej rozbudowane.
Wynagrodzenie i perspektywy zatrudnienia
Wynagrodzenie komendanta zależy od wielkości gminy i liczby podległych strażników – średnio wynosi 8–15 tys. zł brutto miesięcznie (2023–2025), z dodatkami za służbę i umundurowanie. Perspektywy zatrudnienia są stabilne w samorządach aktywnie dbających o porządek publiczny, choć liczba wakatów jest ograniczona. Zapotrzebowanie rośnie w dynamicznie rozwijających się gminach miejskich.
To odpowiedzialna rola w zapewnianiu bezpieczeństwa lokalnej społeczności, wymagająca dyscypliny, przywództwa i świetnej znajomości prawa.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
