Kod zawodu ZUS dla klauna to 343503. Poniżej znajdziesz najczęściej używane kody wraz z opisem:
| Typ kodu | Kod | Opis |
|---|---|---|
| ZUS | 343503 | Klaun (artysta estradowy) |
| PKD | 90.01.Z | Działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych |
| PKD | 90.03.Z | Artystyczna i literacka działalność twórcza |
| PKD | 90.04.Z | Działalność obiektów kulturalnych |
Klaun bawi i rozśmiesza publiczność w cyrkach, programach rozrywkowych oraz na imprezach okolicznościowych, wykorzystując mimikę, scenki komiczne, dialogi, monologi, sztuczki i rekwizyty. Występy opierają się na odpowiedniej charakteryzacji i dynamice scenicznej.
Czym zajmuje się klaun?
Klaun to artysta estradowy, którego zadaniem jest wywoływanie śmiechu i radości u widzów – zarówno dzieci, jak i dorosłych. Pracuje w dynamicznym środowisku, gdzie kluczowe są improwizacja, timing i kontakt z publicznością. Występy odbywają się w cyrkach między innymi numerami, jako samodzielne programy lub na eventach prywatnych i publicznych. Zawód wymaga kreatywności, sprawności fizycznej oraz odporności na presję sceniczną.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki klauna obejmują przygotowanie i realizację występów scenicznych. Do najważniejszych należą:
- opracowywanie koncepcji i scenariusza występu, w tym gagów i scenek komicznych,
- dobór rekwizytów, makijażu scenicznego oraz stroju dopasowanych do numeru i charakteru imprezy (np. zbyt duże buty, kolorowe ubranie, peruka, sztuczny nos),
- przygotowanie do występu, w tym wykonanie charakteryzacji (puder, szminka),
- uczestniczenie w próbach przedstawienia,
- granie krótkich scenek komicznych między numerami cyrkowymi lub realizacja samodzielnych numerów,
- nawiązywanie i utrzymywanie kontaktu z publicznością,
- współpraca z reżyserem, choreografem, scenografem i kostiumologiem,
- poszukiwanie nowych rozwiązań artystycznych, śledzenie trendów i tworzenie nowych gagów,
- współpraca z realizatorami przedstawienia oraz agencjami promocyjno‑artystycznymi,
- przestrzeganie przepisów BHP i PPOŻ.
Dodatkowe zadania obejmują samodzielne występy w przedszkolach, na urodzinach, piknikach czy festynach oraz organizowanie zabaw integracyjnych dla dzieci, w których numery komiczne stanowią integralną część programu.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać klaunem, nie jest wymagany formalny dyplom studiów wyższych. Kluczowe są natomiast umiejętności sceniczne i praktyka. Podstawowe wymagania to:
- umiejętności aktorskie i improwizacyjne – naturalny talent do komedii, poczucie humoru, praca mimiką i gestem;
- sprawność fizyczna – zdolność do akrobatyki, żonglowania, bezpiecznych upadków;
- kreatywność – opracowywanie oryginalnych gagów i scenek;
- wytrzymałość psychiczna – radzenie sobie z nieprzewidywalnymi reakcjami publiczności;
- szkolenia – kursy cyrkowe, teatralne lub warsztaty klaunady (np. szkoły cyrkowe w Polsce i za granicą); doświadczenie w teatrze, kabarecie lub jako komik (kod ZUS 343505) jest atutem;
- inne – dobra kondycja głosowa i umiejętność wykonania makijażu scenicznego.
Brak formalnych egzaminów państwowych, ale rejestracja w ZUS wymaga podania kodu 343503 w formularzach ZUA/ZZA.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery zwykle zaczyna się od amatorskich występów na lokalnych wydarzeniach. Kolejne etapy rozwoju to:
- Początek – występy samodzielne lub w małych trupach cyrkowych i amatorskich grupach artystycznych;
- Rozwój – praca w cyrkach stałych (np. Cirque du Soleil, polskie cyrki jak Cyrk Zalewscy), współpraca z agencjami eventowymi, teatrami lub programami TV;
- Zaawansowany poziom – tworzenie własnych programów, prowadzenie warsztatów klaunady, praca międzynarodowa; możliwość specjalizacji w klaunadzie hospitalnej (terapia śmiechem w szpitalach);
- Dywersyfikacja – udział w festiwalach cyrkowych (np. Europejski Festiwal Cyrkowy), kursy doskonalące (akrobatyka, pantomima), przejście w pokrewne role: komik, animator, reżyser cyrkowy.
Klauni często prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą z kodami PKD 90.01.Z lub innymi pasującymi, co ułatwia fakturowanie usług.
Miejsca pracy i branże
Klauni pracują w sektorze kultury i rozrywki, w tym w następujących miejscach:
- cyrki i lunaparki – stałe lub objazdowe trupy;
- eventy okolicznościowe – uroczystości rodzinne, wesela, urodziny, festyny;
- placówki edukacyjne – przedszkola i szkoły (animacje dla dzieci);
- obiekty kulturalne – teatry, domy kultury, centra rozrywki (PKD 90.04.Z);
- agencje artystyczne i promocyjne – organizacja imprez firmowych i plenerowych;
- telewizja i media – programy rozrywkowe, reklamy;
- sektor zdrowotny – klaunada szpitalna jako forma terapii.
Zawód bywa sezonowy (szczyt w wakacje i święta), jednak niezależni artyści utrzymują stały dopływ zleceń dzięki eventom prywatnym.
Zarobki i perspektywy
Zarobki wahają się od 50–100 zł/godz. na eventach prywatnych do 5–10 tys. zł/mies. w cyrkach – to wartości orientacyjne, zależne od doświadczenia i regionu. Perspektywy są dobre w rosnącym sektorze eventów, choć konkurencja jest silna – kluczowe znaczenie ma portfolio i networking. Zawód ewoluuje wraz z trendami, m.in. w kierunku klaunady cyfrowej (wideo do social media). Samozatrudnieni podają w ZUS kod 343503 do celów statystycznych.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik prac podwodnych, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog
