Kierownik prac podwodnych to specjalista odpowiedzialny za całościowy nadzór nad operacjami podwodnymi, koordynację zespołu oraz zapewnienie bezpieczeństwa nurków i zgodności z przepisami. Kod zawodu w klasyfikacji ZUS: 754101. Pasujące kody PKD: 30.11.Z (produkcja statków i konstrukcji pływających) oraz 77.34.Z (wynajem i dzierżawa środków transportu wodnego).
To kierownik planuje, organizuje i rozlicza przebieg prac pod wodą, egzekwując procedury BHP i wymagania ustawowe.
Czym zajmuje się kierownik prac podwodnych?
Kierownik prowadzi zespół (w tym nurków), nadzoruje przygotowanie miejsca pracy, dobór technologii oraz przestrzeganie przepisów BHP, ustaw i rozporządzeń. Odpowiada za ocenę ryzyka, informowanie podwładnych, zapewnienie środków bezpieczeństwa i zorganizowanie natychmiastowej pomocy medycznej.
Do obowiązków należy także prowadzenie dziennika prac podwodnych, weryfikacja sprawności sprzętu oraz opracowywanie procedur minimalizujących zagrożenia.
Zawód jest regulowany Ustawą o wykonywaniu prac podwodnych, która zalicza kierownika do kluczowych ról obok nurka i operatora systemów nurkowych. Typowe zadania to inspekcje, naprawy, czyszczenie konstrukcji hydrotechnicznych, usuwanie zanieczyszczeń, często z użyciem sonarów, kamer podwodnych i narzędzi zasilanych hydraulicznie lub pneumatycznie.
Obowiązki kierownika prac podwodnych
Do głównych zadań należą:
- ocena ryzyka zawodowego – przeprowadzenie analizy przed rozpoczęciem zadań, poinformowanie nurków o zagrożeniach i środkach zapobiegawczych;
- procedury bezpieczeństwa – opracowanie i wdrożenie standardów oraz instrukcji dla prac podwodnych;
- sprzęt i asekuracja – zapewnienie właściwego wyposażenia, bazy i asekuracji (np. drugi nurek w gotowości);
- sprawność techniczna – nadzór nad przeglądami, naprawami oraz obsługą systemów doprowadzających czynnik oddechowy;
- dokumentacja DPP – prowadzenie dziennika prac podwodnych i książeczek nurków (czas, temperatura wody i powietrza, przejrzystość, charakter dna);
- opieka medyczna – organizacja podstawowej pomocy, ewakuacji i transportu w razie wypadków, w tym przypadków dekompresji;
- zarządzanie zespołem – kierowanie pracami zgodnie z przepisami BHP, z użyciem narzędzi hydraulicznych i pneumatycznych.
Kierownik musi cyklicznie symulować akcje ratownicze, m.in. wydobycie nieprzytomnego nurka z co najmniej 10 m głębokości w sprzęcie autonomicznym lub z hełmem nurkowym.
Wymagania i uprawnienia
Aby zostać kierownikiem prac podwodnych, wymagane są specjalistyczne dyplomy wydawane w trzech klasach zgodnie z Ustawą o wykonywaniu prac podwodnych. Dyplomy i zakres uprawnień:
| Klasa dyplomu | Uprawnienia |
|---|---|
| III klasa | kierowanie pracami na małych głębokościach. |
| II klasa | kierowanie pracami na średnich i małych głębokościach. |
| I klasa | kierowanie wszystkimi rodzajami prac podwodnych bez ograniczeń. |
Dyplomy uzyskuje się po kursach; np. kurs Kierownika Prac Podwodnych III Klasy obejmuje 51 godzin teorii i 46 godzin praktyki, w tym co najmniej 20 godzin kierowania pracami oraz obowiązkowe symulacje ratunkowe.
Wymagana jest praktyka zawodowa (np. roczna praktyka nurka to co najmniej 100 godzin), a na rozpoczęcie szkolenia należy przedstawić odpowiednie dokumenty.
Kandydat powinien mieć doświadczenie jako nurek zawodowy oraz znajomość specyfiki prac podwodnych, np. spawanie konstrukcji, inspekcje kadłubów statków, układanie kabli.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Przykładowa ścieżka awansu obejmuje etapy:
- rozpoczęcie pracy jako nurek zawodowy z dyplomami klas III, II lub I (odpowiednio do 20 m, 20–50 m, powyżej 50 m; nurek saturowany bez ograniczeń);
- zdobywanie doświadczenia i dokumentowanej praktyki w pracach podwodnych oraz systemach nurkowych;
- ukończenie kursu kierowniczego (najpierw III klasy), a następnie awans do wyższych klas po spełnieniu wymogów praktyki i zdaniu egzaminów.
Rozwój kompetencji obejmuje szkolenia w ośrodkach specjalistycznych, w tym obsługę systemów nurkowych, taktykę akcji ratowniczych i prac głębinowych. Kariera może prowadzić do roli operatora systemów nurkowych w projektach głębokowodnych.
Branże i firmy zatrudniające
Kierownicy prac podwodnych pracują w firmach z branż:
- Budownictwo hydrotechniczne – inspekcje i naprawy nabrzeży, platform, budowli wodnych;
- Przemysł stoczniowy i produkcja pływająca – produkcja statków, konstrukcji (PKD 30.11.Z);
- Wynajem sprzętu wodnego – dzierżawa jednostek i osprzętu (PKD 77.34.Z);
- Inne specjalizacje – ratownictwo, usuwanie zanieczyszczeń, układanie rurociągów, prace z materiałami wybuchowymi.
Zatrudnienie oferują specjalistyczne firmy podwodne, stocznie, przedsiębiorstwa komunalne oraz służby ratownicze, gdzie kluczowe są jakość operacji i bezpieczeństwo.
Ryzyko i perspektywy
Zawód wiąże się z wysokim ryzykiem (m.in. dekompresja, wypadki), dlatego nacisk na BHP i rygorystyczne procedury jest absolutnym priorytetem.
Perspektywy są dobre dzięki rozwojowi infrastruktury wodnej i projektom offshore, choć zależą od koniunktury w sektorze morskim i hydrotechnicznym.
Zobacz też:
Kaletnik, Kamieniarz, Kapelusznik-czapnik, Kapitan portu morskiego, Kapitan statku morskiego, Kapitan żeglugi przybrzeżnej, Kapitan żeglugi śródlądowej, Karmelarz, Kartograf, Kasjer bankowy, Kasjer biletowy, Kasjer handlowy, Kasjer w zakładzie pracy, Kasjer walutowy, Kaskader filmowy, Kaskader filmowy – koordynator, Kelner, Kierowca autobusu, Kierowca autocysterny, Kierowca ciągnika rolniczego, Kierowca ciągnika siodłowego, Kierowca drezyny i wózka motorowego, Kierowca lokomotywy spalinowej, Kierowca mechanik, Kierowca operator wózków jezdniowych (widłowych), Kierowca pojazdu uprzywilejowanego, Kierowca samochodu ciężarowego, Kierowca samochodu dostawczego, Kierowca samochodu osobowego, Kierowca trolejbusu, Kierownik / właściciel stacji paliw, Kierownik / właściciel szkoły jazdy, Kierownik / właściciel zakładu usługowego, Kierownik agencji do spraw usług sportowych / turystycznych / kulturalnych, Kierownik agencji doradztwa finansowego, Kierownik agencji filmowej / telewizyjnej, Kierownik agencji ochrony mienia i osób, Kierownik agencji reklamowej, Kierownik agencji ubezpieczeniowej, Kierownik apteki, Kierownik archiwum, Kierownik biblioteki, Kierownik biura, Kierownik biura podroży, Kierownik biura rachunkowego, Kierownik biura tłumaczeń, Kierownik budowy, Kierownik centrum handlowego, Kierownik centrum konferencyjnego, Kierownik centrum obsługi telefonicznej (kierownik call center), Kierownik centrum rozrywki dla dzieci, Kierownik do spraw handlu zagranicznego, Kierownik do spraw kateringu, Kierownik do spraw kontroli jakości, Kierownik do spraw marketingu, Kierownik do spraw marketingu internetowego, Kierownik do spraw marketingu sieciowego (wielopoziomowego), Kierownik do spraw optymalizacji zasobów, Kierownik do spraw rozwoju produktu, Kierownik do spraw sprzedaży, Kierownik do spraw strategii i planowania, Kierownik do spraw transportu rurociągowego, Kierownik do spraw windykacji, Kierownik do spraw zarządzania flotą samochodową, Kierownik domu aukcyjnego, Kierownik domu kultury, Kierownik domu pomocy społecznej, Kierownik domu spokojnej starości, Kierownik działu administracyjno-gospodarczego, Kierownik działu badawczo-rozwojowego, Kierownik działu finansowego, Kierownik działu informatyki, Kierownik działu kadr i płac, Kierownik działu logistyki, Kierownik działu operacji finansowych, Kierownik działu reklamy / promocji / public relations, Kierownik działu ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik działu szkoleń, Kierownik działu transportu, Kierownik działu w handlu detalicznym, Kierownik działu w handlu hurtowym, Kierownik działu w hotelu, Kierownik działu w instytucjach pomocy społecznej, Kierownik działu w lokalu gastronomicznym, Kierownik działu w przedsiębiorstwie telekomunikacyjnym, Kierownik działu zakupów, Kierownik działu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik firmy audytorskiej, Kierownik firmy sprzątającej, Kierownik galerii sztuki, Kierownik gospodarstwa hodowli drobiu, Kierownik gospodarstwa ogrodniczego, Kierownik gospodarstwa produkcji roślinnej i zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa produkcji zwierzęcej, Kierownik gospodarstwa sadowniczego, Kierownik gospodarstwa upraw mieszanych, Kierownik gospodarstwa upraw polowych, Kierownik hospicjum, Kierownik hostelu / motelu, Kierownik hotelu, Kierownik hurtowni, Kierownik jednostki ratownictwa górniczego, Kierownik kancelarii prawnej, Kierownik kancelarii tajnej, Kierownik kas, Kierownik kasyna, Kierownik kempingu, Kierownik kina, Kierownik klubu fitness, Kierownik klubu sportowego, Kierownik komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, Kierownik lokalu gastronomicznego, Kierownik magazynu, Kierownik małego przedsiębiorstwa budowlanego, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle przetwórczym, Kierownik małego przedsiębiorstwa w przemyśle wydobywczym, Kierownik muzeum, Kierownik obiektu sportowego, Kierownik ogrodu zoologicznego, Kierownik ośrodka pomocy rodzinie, Kierownik parku rozrywki / cyrku, Kierownik pensjonatu, Kierownik placówki bankowej, Kierownik placówki wsparcia dziennego, Kierownik planu filmowego, Kierownik pociągu, Kierownik podmiotu leczniczego, Kierownik praktycznej nauki zawodu, Kierownik produkcji filmowej / telewizyjnej / radiowej, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie hodowlanym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie ogrodniczym, Kierownik produkcji w przedsiębiorstwie rolnym, Kierownik produkcji w przemyśle, Kierownik produkcji w zakładach akwakultury, Kierownik projektu, Kierownik przedsiębiorstwa informatycznego, Kierownik przedsiębiorstwa spedycyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi osobiste i porządkowe, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu marketingu i sprzedaży, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu obsługi biznesu, Kierownik przedsiębiorstwa świadczącego usługi z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi, Kierownik przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, Kierownik przedsiębiorstwa transportowego, Kierownik przedsiębiorstwa usługowego związanego z leśnictwem, Kierownik przedsiębiorstwa w rybołówstwie, Kierownik przedszkola, Kierownik punktu skupu, Kierownik rewiru / posterunku policji, Kierownik rozwoju technologii informatycznych, Kierownik rozwoju technologii telekomunikacyjnych, Kierownik ruchu zakładu górniczego lub zakładu, Kierownik sali sprzedaży, Kierownik salonu odnowy biologicznej, Kierownik salonu pielęgnacji urody, Kierownik sieci informatycznych, Kierownik sieci sklepów, Kierownik siłowni, Kierownik sklepu / supermarketu, Kierownik stoiska w markecie, Kierownik szkoły tańca, Kierownik szkółki jeździeckiej, Kierownik utrzymania ruchu, Kierownik w gospodarce leśnej, Kierownik warsztatów szkolnych, Kierownik wydawnictwa, Kierownik zakładu bukmacherskiego / kolektury / loterii, Kierownik żłobka / klubu dziecięcego, Kierujący tramwajem (motorniczy), Kinooperator, Kioskarz, Klasyfikator dziczyzny i ptactwa, Klasyfikator gruntów, Klasyfikator grzybów, Klasyfikator jaj, drobiu i pierza, Klasyfikator ryb, Klasyfikator skór, Klasyfikator wyrobów przemysłowych, Klaun (clown), Klimatolog, Kodowacz (koder), Kolporter, Kołodziej, Kombajnista (kierowca kombajnu), Komendant policji (powiatowy, miejski, rejonowy, komisariatu), Komendant powiatowy / miejski państwowej straży pożarnej, Komendant straży gminnej / miejskiej, Komentator sportowy, Komik, Kominiarz, Komornik sądowy, Kompozytor, Komputerowy składacz tekstu, Konduktor, Konduktor kolei linowej, Konfekcjoner wyrobów gumowych, Konferansjer, Konserwator budynków i stanu technicznego pomieszczeń, Konserwator części / sprzętu, Konserwator dzieł sztuki, Konserwator sieci i systemów komputerowych, Konserwator skór surowych, Konserwator zabytków architektury, Konstruktor form wtryskowych, Konstruktor odzieży, Konstruktor rozkładów jazdy, Konsultant do spraw kariery, Konsultant do spraw systemów teleinformatycznych, Konsultant komitetu technicznego, Konsultant/agent sprzedaży bezpośredniej, Kontroler (sterowniczy) procesów przeróbki ropy naftowej i gazu, Kontroler (sterowniczy) procesów w produkcji nawozów sztucznych, Kontroler (sterowniczy) reaktorów chemicznych, Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń destylacyjnych i rektyfikacyjnych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do ciągnienia i tłoczenia metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do obróbki cieplnej chemikaliów, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru, Kontroler (sterowniczy) urządzeń do wytopu metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń filtrujących i oddzielających, Kontroler (sterowniczy) urządzeń koksowniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń obróbki cieplnej metali, Kontroler (sterowniczy) urządzeń odlewniczych, Kontroler (sterowniczy) urządzeń walcowniczych, Kontroler biletów, Kontroler finansowy, Kontroler higieny mięsa, Kontroler jakości połączeń spawanych, Kontroler jakości produktów spożywczych, Kontroler jakości wyrobów przemysłowych, Kontroler kolejowy, Kontroler państwowy, Kontroler pocztowy, Kontroler rozliczeń pieniężnych, Kontroler rozliczeń podatkowych, Kontroler ruchu lotniczego, Kontroler stanu technicznego pojazdów, Konwojent (konduktor) wagonów specjalnych, Koordynator badań klinicznych, Koordynator pobierania i przeszczepiania tkanek i narządów, Koordynator projektów unijnych, Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, Kopacz, Korektor (naprawiacz) instrumentów muzycznych, Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, Korektor tekstu, Korepetytor, Koronkarka, Kosmetolog, Kosmetyczka, Kostiumograf, Kosztorysant budowlany, Koszykarz-plecionkarz, Kościelny, Kowal, Kowal wyrobów zdobniczych, Kożusznik, Krajacz materiałów budowlanych, Krajacz szkła, Krawiec, Kremator, Krojczy, Krupier, Kryminolog, Krytyk artystyczny, Krytyk kulinarny, Księgowy, Kucharz, Kulturoznawca, Kurator sądowy, Kurier, Kurier motocyklowy, Kuśnierz, Kynoterapeuta (dogoterapeuta)
