Kaskader filmowy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla kaskadera filmowego to 343905.

Aby prawidłowo zarejestrować działalność, rozważ poniższe kody PKD powiązane z produkcją audiowizualną i usługami pokrewnymi:

Kaskader filmowy to specjalista, który zastępuje aktorów w niebezpiecznych scenach podczas produkcji filmowych, telewizyjnych czy teatralnych, wykonując akrobacje, skoki, upadki czy symulacje wypadków.

To zawód wymagający odwagi, precyzji i bezwzględnego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

Czym zajmuje się kaskader filmowy?

Kaskader działa na planach filmowych i telewizyjnych, dublerując aktorów w scenach zagrażających zdrowiu lub życiu oraz wymagających wysokiej sprawności fizycznej i specjalistycznych umiejętności. Do typowych zadań kaskadera należą:

• skoki z dużej wysokości,
• kontrolowane upadki,
• palenie się (tzw. stunt burn),
• jazda konna z upadkami,
• jazda na nartach,
• wyścigi, pościgi i kraksy samochodowe,
• sceny batalistyczne,
• bójki,
• topienie,
• ewolucje motocyklowe.

Praca odbywa się w plenerach, halach zdjęciowych, w teatrach i parkach rozrywki, często w trudnych warunkach i z częstymi wyjazdami.

Bezpieczeństwo całej ekipy jest priorytetem – każda scena jest analizowana i odpowiednio zabezpieczana.

Obowiązki kaskadera filmowego

Zakres obowiązków skupia się na realizacji scen akcji przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa. Główne zadania to:

• odgrywanie scen wymagających ryzyka – skoki, upadki, pościgi i walki;
• udział w scenach z ogniem, bronią, pojazdami i zwierzętami – zgodnie z opracowanymi procedurami;
• przygotowanie i wielokrotne powtarzanie choreografii – pod okiem reżysera i koordynatora kaskaderów;
• ocena ryzyka i wdrażanie zabezpieczeń – środki ochrony osobistej oraz zabezpieczenia techniczne;
• współpraca z ekipą techniczną – raportowanie incydentów i analiza zdarzeń niebezpiecznych;
• utrzymywanie kondycji i rozwój – regularne treningi, szkolenia i próby.

Kaskader dba o bezpieczeństwo własne i współuczestników, co jest kluczowe w każdej produkcji.

Wymagania i predyspozycje

Aby zostać kaskaderem, niezbędna jest doskonała kondycja fizyczna oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych potwierdzony orzeczeniem lekarza medycyny pracy. Specjalistyczne umiejętności i dyscyplina treningowa decydują o bezpieczeństwie i jakości pracy.

Kluczowe kompetencje twarde to:

• jazda samochodem,
• jazda motocyklem,
• jazda konna,
• sztuki walki,
• akrobatyka,
• techniki bezpieczeństwa.

Umiejętności miękkie obejmują:

• odporność na stres,
• pracę zespołową,
• świadomość ryzyka.

W Polsce do 2004 r. kwalifikacje potwierdzał Komitet Kinematografii (egzamin na stażystę, a następnie awanse w oparciu o staż pracy). Obecnie kluczowe są doświadczenie praktyczne i specjalistyczne szkolenia.

Zawód nie wymaga formalnego wykształcenia, jednak słaba kondycja fizyczna stanowi dyskwalifikację.

Ścieżka kariery i rozwoju

Karierę najczęściej zaczyna się od stażu lub asystentury w grupach kaskaderskich, przechodząc do realizacji prostszych scen i stopniowo zwiększając poziom trudności. Rozwój wspierają:

• szkolenia w sztukach walki, akrobatyce i jeździe ekstremalnej,
• warsztaty i próby scen ryzykownych,
• praca w sprawdzonych grupach i budowanie portfolio z realizacji.

Awans na koordynatora zwykle wymaga minimum 6 lat doświadczenia.

W Polsce możliwości są ograniczone ze względu na mniejszą liczbę produkcji – wielu kaskaderów rozważa projekty zagraniczne lub organizację własnych pokazów.

Gdzie pracować jako kaskader filmowy?

Najczęstsze miejsca pracy to:

• plany filmowe i telewizyjne (w tym filmy historyczne i sceny batalistyczne),
• reklamy, wideoklipy oraz teatr (widowiska akcji),
• pokazy kaskaderskie na żywo, parki rozrywki i atrakcje tematyczne,
• własne produkcje i widowiska.

Sektor: rozrywka i media. Praca zazwyczaj kontraktowa, na wezwanie, wykonywana w terenie; najczęściej zatrudniają sprawdzone grupy kaskaderskie.

Zarobki i warunki pracy

Poniżej orientacyjne stawki w Polsce (mogą różnić się w zależności od ryzyka i skali produkcji):

Wyższe stawki odzwierciedlają ryzyko i unikalność umiejętności. Praca bywa nieregularna, z długimi przerwami i wysokim obciążeniem stresem, a ryzyko urazów jest istotne.